ENERJİNİN SEKTÖREL KULLANIM ANALİZİ (III) - ÇEVRİM VE ENERJİ SEKTÖRÜ
Bilimsel ve Sistemsel Bakış - Prof. Dr. Ünal ÇAMDALI
Tarih: 13.11.2018 00:00:04 / 454okunma / yorum
Prof. Dr. Ünal ÇAMDALI

Değerli dostlar, çevrim ve enerji sektörü; petrol ürünleri başta olmak üzere, elektrik, kok, türetilmiş gazlar, kömür katranı gibi kaynakları;ham petrol, doğal gaz, taş kömürü ve linyit gibi yakıtlar tüketerek üreten bir sektör olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada hem enerji kaynağı tüketip hem de enerji kaynağı ürettiği için sektör, diğer sektörlerden farklılık göstermektedir.

Enerji İşleri Genel Müdürlüğünün ülkemiz için verdiği enerji denge (arz ve tüketim) tablosunda, sektörün kullandığı kaynak eksi işaretli, ürettiği de artı işaretli gösterilmiştir. Değerler verilirken işaretlere dikkat edilecektir.

Çevrim ve enerji sektörünü incelediğimizde; sektöre 92,497 milyon TEP enerji girdisi (- işaretli) ve 60,844 milyon TEP de enerji çıktısı (+ işaretli) gerçekleşmiştir. Bunların genel değerleri Tablo 1 ve 2´de, verim değerleri de Tablo 3´de verilmiştir.

 

Tablo 1: Sektörde tüketilen, üretilen ve net enerjinin alt sektörlere göre dağılımı

/resimler/2018-11/12/1718456950860.jpg

*: Eksi değeri tüketimi, artı değeri de üretimi göstermektedir

 

Tablo 2: Sektörde net olarak tüketilen ve üretilen yakıt ve kaynakların dağılımı    

/resimler/2018-11/12/1719245857693.jpg

*: Eksi değeri tüketimi, artı değeri de üretimi göstermektedir

 

Tablo 3: Elektrik üretiminin verimleri ile sektörün genel verimi

/resimler/2018-11/12/1719574324122.jpg

(*):274.408 GWh, (**): 253.747 GWh, (***): 20.661 GWh , (****):(60.844/92.497)*100

 

Değerlendirme: Tablo 1´de verildiği gibi sektörde en çok enerji, %53 oranı ile elektrik üretiminde, daha sonra da petrol rafinelerinde, kok fırınlarında ve ısı üretiminde kullanılmıştır. Ayrıca %9 gibi önemli oranda da iç tüketim ve kayıp gerçekleşmiştir. Özellikle sektördeki kayıpların firma temelinde analizleri yapılmalı ve gerekli tedbirler alınmalıdır.

Yine Tablo 1´de verildiği gibi sektörde üretilen enerjinin yarısı petrol rafinelerinde, yaklaşık %39´u elektrik santrallerinde, geriye kalanlar da; kok fırınlarında, ısı üretiminde ve yüksek fırınlarda üretilmiştir. Elektrik üretiminin tek başına gerek ülkemizde gerekse de dünyada önemi büyüktür. Günümüzde, büyük çoğunluğu Afrika´da yaşayan 1,5 milyardan fazla insanın elektriği olmadığı gerçeğini dikkate aldığımızda bu hizmetin ne denli önemli olduğu daha iyi anlaşılmaktadır.

Sektörde kullanılan fosil yakıtların çoğunluğu başta ham petrol olmak üzere, doğal gaz, taş kömürü, linyit, asfaltit olarak gerçekleşmiştir. Bunların toplam yüzdesel oranı %87,3´dür (Tablo 2). Dolasıyla sistemde fosil yakıtların ağırlığının söz konusu olduğu görülmektedir. Bunun yanında hidrolik, jeotermal enerji, rüzgâr, biyoenerji ve atıklar, güneş gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının oranı ise %12,7 olarak gerçekleşmiştir. Bu oran henüz ülkemiz açısından yeterli olmamakla birlikte yine de bu tür kaynaklarının sisteme girmesi noktasında olumlu bir yapı sergilenmektedirler. Ayrıca oranın artması gerekmektedir. Bu noktada yenilenebilir enerji kaynakları içerisinde, rüzgârın kullanımında gelişim gözlenmektedir.

Sistemde üretilen yakıt ve kaynak olarak da; en çok petrol ürünleri, elektrik ve kok gibi kaynaklar göze çarpmaktadır (Tablo 2).

Enerjinin korunumu kanunu açısından bakıldığında; üretilen elektriğin genel verimi %48 ve sektörün genel verimi ise %66 olarak gerçekleşmiştir (Tablo 3). Ancak bu oran enerjinin niceliksel değerini esas alan bir yaklaşıma göre elde edilmiştir. Daha önce de ifade ettiğimiz gibi niteliksel değerlendirmelere göre de analiz yapılıp sonuçları irdelenmelidir.

 

Dostlar, bu sektörün de değerlendirilmesi şimdilik bu kadar.

Bana da sizlere, sağlıklı ve hoşça vakitler dilemek düşer buradan... 

Yazarın Diğer Yazıları
İCAT ÇIKARMA! (19 Mart 2019 - Salı)
KÜRESELLEŞEN DÜNYA YALNIZLAŞAN SİMA (16 Mart 2019 - Cumartesi)
HIRSLAR VE TUTKULAR (14 Mart 2019 - Perşembe)
SORUNLARIN KAYNAĞI VE ÇÖZÜMÜ (12 Mart 2019 - Salı)
BİLİM HER ŞEYİ AÇIKLAR MI? (05 Mart 2019 - Salı)
TECRÜBE Mİ TEORİ Mİ? (02 Mart 2019 - Cumartesi)
SAMİMİYET, GAYRET VE BAŞARI (28 Şubat 2019 - Perşembe)
ELEŞTİRİ VE ELEŞTİREL BAKIŞ (26 Şubat 2019 - Salı)
BİLGİNİN ÜRETİMİ VE GELİNEN NOKTA… (23 Şubat 2019 - Cumartesi)
KALIPÇI BAKIŞTAN KALBİ BAKIŞA (21 Şubat 2019 - Perşembe)
HAYAT BAYRAM OLMASA DA… (19 Şubat 2019 - Salı)
HAYAT BAYRAM OLSA İNSANLAR DA BİRLİK (16 Şubat 2019 - Cumartesi)
TELEVİZYONLARDAKİ PROGRAMLAR (14 Şubat 2019 - Perşembe)
AKIL YAŞTA MI? BAŞTA MI? (09 Şubat 2019 - Cumartesi)
BİLİMİN TABANA YAYILMASI (07 Şubat 2019 - Perşembe)
OTİZM: BİR SALGIN MI? (02 Şubat 2019 - Cumartesi)
TOPLUMSAL DUYARSIZLIĞIN ARTIŞI MI? (31 Ocak 2019 - Perşembe)
DEĞİŞEN DÜNYA DEĞİŞEN İNSAN (24 Ocak 2019 - Perşembe)
SOSYAL MEYDANDAN SOSYAL MEDYAYA (19 Ocak 2019 - Cumartesi)
YAŞAMIN ANLAMI ÜZERİNE (17 Ocak 2019 - Perşembe)
ÇEKİM VAR DA, ÇEKEN DE VAR MI? (15 Ocak 2019 - Salı)
NE KADAR VE NEREDE KUANTUM? (10 Ocak 2019 - Perşembe)
İKİ İLKOKULUM VE İKİ ÖĞRETMENİM (I) (03 Ocak 2019 - Perşembe)
ENTROPİ: YAŞAMIN BEDELİ Mİ? (29 Aralık 2018 - Cumartesi)
KİŞİSEL İLİŞKİLER VE TOPLUMSAL YAPI (27 Aralık 2018 - Perşembe)
POSTMODERN YAŞAM (25 Aralık 2018 - Salı)
MODERN YAŞAM (22 Aralık 2018 - Cumartesi)
GELENEKSEL YAŞAM (20 Aralık 2018 - Perşembe)
SİZİN ANNENİZ HİÇ ÖLMESİN… (18 Aralık 2018 - Salı)
OKUMAK VE YAZMAK (13 Aralık 2018 - Perşembe)
GENÇLERE TAVSİYELER (08 Aralık 2018 - Cumartesi)
NEREYE GİDİYORUZ? (04 Aralık 2018 - Salı)
YERELLİK Mİ? EVRENSELLİK Mİ? (22 Kasım 2018 - Perşembe)
NİCELİK Mİ? NİTELİK Mİ? (20 Kasım 2018 - Salı)
YAŞAMDAKİ DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM (15 Kasım 2018 - Perşembe)
ENERJİMİZİ NEREDE HARCIYORUZ? (06 Kasım 2018 - Salı)
ÜLKEMİZİN ENERJİ SEPETİNE BAKIŞ (03 Kasım 2018 - Cumartesi)
ENERJİ NEDİR? NE DEĞİLDİR? (II) (30 Ekim 2018 - Salı)
ENERJİ NEDİR? NE DEĞİLDİR? (I) (27 Ekim 2018 - Cumartesi)
Sayfa:
Resmi İlanlar

SAYFA EDİTÖRÜ

/resimler/2015-4/16/1020184616446.jpg

 

    Süleyman ERDOĞAN
     editor@kayserihaber.com.tr 
    

Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
18 Mart 2019 Pazartesi
KAYTV

Kaytv kayseri üzerinde

 

İLETİŞİM

Adres : Turgut Reis Mahallesi
İlgi Sok. Şehit İsmal Uygun Ap
No:22/A Kocasinan / KAYSERİ
Telefon : 0 352 235 63 63
Fax : 0 352 235 84 74

 

KANALIMIZA ABONE OL