ENERJİNİN SEKTÖRLERDEKİ KULLANIMININ ANALİZİ (I)
Bilimsel ve Sistemsel Bakış - Prof. Dr. Ünal ÇAMDALI
Tarih: 8.11.2018 00:00:02 / 262okunma / yorum
Prof. Dr. Ünal ÇAMDALI

Değerli dostlar, bu yazı dizimizde ülkemizde kullanılan enerjinin söktörel değerlendirmelerini yapmaya çalışacağız. Değerlendirmeler sırasıyla; konut, ticaret ve hizmetler, tarım ve hayvancılık sektörü; sanayi sektörü; çevrim ve enerji sektörü ve ulaştırma sektörü için yapılacaktır. Referansımız yine 2016 yılıdır. Değerlendirmeye önce enerjinin en çok kullanıldığı, konut, ticaret ve hizmetler, tarım ve hayvancılık sektörü ile başlayacağız.

Daha önce de belirtildiği gibi, bu sektörde 37,325 milyon TEP enerjikullanılmıştır.Kullanılan enerjinin toplam enerji içerisindeki payı ise yaklaşık olarak %27,5 olmuştur.

Sektörde kullanılan enerjinin alt sektörlerdeki dağılımı:

19,649 milyon TEP konutlar (%53),

13,625 milyon TEP ticaret ve hizmetler sektörü (%36),

4,051 milyon TEP tarım ve hayvancılık sektörü (%11).

Sektörde kullanılan yakıtların dağılımı:

12,228 milyon TEP doğal gaz (%33),

10,518 milyon TEP elektrik (%28),

4,551 milyon TEP taş kömürü (%12),

3,748 milyon TEP petrol ürünleri (%10): 2,806 milyon TEP motorin, 927 bin TEP LPG, 16 bin TEP gaz yağı,

2,363 milyon TEP biyoenerji ve atıklar (%6): 1,644 milyon TEP yakacak odun, 719 bin TEP hayvansal ve bitkisel atıklar,

1,890 milyon TEP jeotermal ve diğer ısı (%5),

1,412 milyon TEP linyit (%4),

539 bin TEP güneş (%1,4),

56 bin TEP asfaltit (%0,15),

19 bin TEP kok (%0,05).

Bu değerlerden; sektördeki toplam enerjinin %89´unun konutlar ile ticaret ve hizmetler sektöründe, %11´nin de tarım ve hayvancılık sektöründe kullanıldığı görülmektedir.  Konut, ticaret ve hizmet sektöründe kullanılan enerjinin değeri 33,274 milyon TEP olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu değer, sanayi sektörü de dâhil olmak üzere diğer sektörlerde kullanılan enerjiden daha fazladır. Konut, ticaret ve hizmet sektöründen sonra, enerjinin en fazla kullanıldığı sektör olan sanayi sektöründe bile 33,264 milyon TEP enerji kullanılmıştır.

Sektörde en fazla doğal gazın, daha sonra da elektrik, taş kömürü ve petrol ürünleri ile diğer kaynakların kullanıldığı görülmektedir. Ülkemizde doğal gazın kullanımı yaygınlaştıktan sonra, çevrim ve enerji sektörünü saymazsak, bu kaynağın en çok kullanıldığı sektör; konut, ticaret ve hizmetler, tarım ve hayvancılık sektörü olmuştur. Sektörde, yenilenebilir enerji kaynaklarının oranı henüz istenen seviyede değildir.

Konutlarda kullanılan yakıtların dağılımı:

9,587 milyon TEP doğal gaz (%49),

4,407 milyon TEP elektrik (%22,4),

2,363 milyon TEP biyoenerji ve atıklar (%12),

1,076 milyon TEP linyit (%5,4),

1,018 milyon TEP taş kömürü (%5),

539 bin TEP güneş (%3),

352 milyon TEP jeotermal ve diğer ısı (%2),

252 bin TEP LPG (236 bin TEP) ve gaz yağı (16 bin TEP) (%1),

56 bin TEP asfaltit (%0,2).

Konutlarda da doğal gazdan sonra elektriğin de önemli bir ağırlığı görünmektedir. Doğal gazın ve elektriğin payı %71,4 olmuştur. Bu gerçekten çok ciddi bir rakamdır. Sadece doğal gaz tüketimi, toplam nihai enerji tüketimi (çevrim ve enerji sektörü hariç) içerisinde yer alan doğal gazın toplam değerinin (21,932 milyon TEP), yaklaşık %44´ünü oluşturmaktadır. Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğünce hazırlanan bir rapora göre; 2016 yılında konutlarda kullanılan enerjinin %60´ı alan ısıtmasında, %16´sı su ısıtmasında, %16´sı aydınlatma ve elektrikli ev aletlerinde ve %8´i de pişirmede kullanılmıştır. AB ülkelerinde ise konutlarda kullanılan enerjinin; %67´si alan ısıtmasında, %15´i aydınlatma ve elektrikli ev aletlerinde, %13´ü su ısıtmasında ve %5´i de pişirmede gerçekleşmiştir.

Bu durumda ülkemizde yaklaşık olarak 12 milyon TEP enerjinin konut ısıtmasında kullanıldığı ortaya çıkmaktadır. Bu değer,ülkemizin toplam nihai enerji tüketimi olan 104, 6 milyon TEP enerjinin yaklaşık %11´ine karşılık gelmektedir. Bu noktada konutlarda kullanılan enerjinin önemli bir kısmının ısıtma için kullanılıyor olması, alanla ilgili önemli çalışmaların ve önlemlerin alınması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Ticaret ve Hizmetler sektöründe kullanılan yakıtların dağılımı:

5,531 milyon TEP elektrik (%40,5),

3,533 milyon TEP taş kömürü (%26),

2,556 milyon TEP doğal gaz (%19),

958 bin TEP jeotermal ve diğer ısı (%7),

690 bin TEP LPG (%5),

337 bin TEP linyit (%2,4),

19 bin TEP de kok (%0,1).

Sektörde ağırlıklı olarak elektrik ve daha sonra da taş kömürü, doğal gaz gibi fosil kaynaklı yakıtlar kullanılmaktadır. Söz konusu yakıtların ve elektriğin sektördeki payı %93 olmuştur. Buna karşılık, jeotermal ve diğer ısı kaynaklarının oranı ise ancak %7 olarak gerçekleşmiştir. Elektrik, kömür ve doğal gazın toplam payı yaklaşık %88 oranındadır. Üç kaynağın AB ülkelerindeki payı ise %77 olarak belirlenmiştir.  

Tarım ve Hayvancılık Sektöründe kullanılan yakıtların dağılımı:

2,806 milyon TEP motorin (%69),

580 bin TEP elektrik (%14),

580 bin TEP jeotermal ve diğer ısı (%14),

85 bin TEP doğal gaz (%2).

Tarım sektörünün ülkemiz toplam nihai enerji tüketimi içerisindeki payı 2000 yılında %5 iken; 2016 yılında %4´den daha az olarak gerçekleşmiştir. Bu noktada tarımda bir daralmanın olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca sektörde motorin oldukça yoğun kullanılmaktadır. Bunda da tarım makinalarında kullanılan yakıt belirleyici olmaktadır. Ancak, daha öncede ifade edildiği gibi tüm sektörlerle birlikte tarım sektöründe de alternatif yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması yine de oldukça büyük önem ifade etmektedir. Özellikle de biyodizel, biyoetanol gibi yakıtlar alternatif olabileceklerdir.

 

Dostlar, şimdilik; Hoşça kalın! Verimli Takılın! Enerjide kalın! ...

Yazarın Diğer Yazıları
Sayfa:
Resmi İlanlar

SAYFA EDİTÖRÜ

/resimler/2015-4/16/1020184616446.jpg

 

    Süleyman ERDOĞAN
     editor@kayserihaber.com.tr 
    

Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Kayseri
16 Kasım 2018 Cuma
Bugün
Parçalı bulutlu
7 °C
-6 °C
Cumartesi
Bulutlu
11 °C
-2 °C
Pazar
Bulutlu
15 °C
0 °C
KAYTV

Kaytv kayseri üzerinde

 

İLETİŞİM

Adres : Turgut Reis Mahallesi
İlgi Sok. Şehit İsmal Uygun Ap
No:22/A Kocasinan / KAYSERİ
Telefon : 0 352 235 63 63
Fax : 0 352 235 84 74