FİZİKSEL GERÇEKLİKLER VE METAFİZİK…
Bilimsel ve Sistemsel Bakış - Prof. Dr. Ünal ÇAMDALI
Tarih: 28.5.2019 00:00:04 / 842okunma / yorum
Prof. Dr. Ünal ÇAMDALI

Değerli dostlar, malum olduğu üzere içinde yaşadığımız fizik evren devasa büyüklükte ve bir o kadar da gizemli yapıdadır. Bırakın evreni, dünyanın bile keşfi tam olarak henüz mümkün olamamıştır. Örneğin; yeryüzünde keşfedilmemiş canlıların yani hayvanların ve bitkilerin olduğu bilinmektedir. Keşfedilmemiş insan topluluğu da olabilir. Kim bilir…

Yeryüzünde, zaman zaman yeni canlılara rastlamak da mümkündür. Yeni türlerle ilgili haberler medyada yer almaktadır. Tüm bunlara rağmen en devasa makro sistem olan evreni yöneten makro yasaların tamamı olmasa da pek çoğu bilinmektedir. Görünen evrenin ve onun içinde bulunan varlıkların maruz kaldıkları yasalar, fizik yasaları çerçevesinde ortaya konulmaktadır. Fizik evrende, sadece moleküler evren olarak tanımlanan kuantum alanı henüz tam anlamıyla keşfedilmemiştir. Yasaları henüz tam olarak anlaşılmasa da orayı yöneten ilkelerinde en temel olanları bilinmektedir. Burada, makro dünyadaki gibi temeli belli prensiplere dayalı olan belirlenici (determinist)ilişkiler çerçevesinde tanımlanmış yasalardan ziyade olasılıkların hakim olduğu ilişkiye dayalı yasalar ve onlara göre gelişen olaylar söz konusudur. Farklı iki yapı. Büyüğünü başka yasalar, küçüğünü ise başka yasalar yönetmektedir denilebilir. Her âlemin ayrı yasaları olsa da Anayasa bence tek. Fizik bilimi bu anayasayı keşfetmeye çalışmaktadır. Belki de farklılıklar şimdilik geçerlidir. Gelecekte her şeyin yasası olarak tanımlanan yasaların varlığı da ortaya konabilecektir. Ancak bugün için durum böyle.

Biraz da farklılıklardan bahsedelim. Makro evrende; madde farklı, enerji farklı olurken mikroda madde ve enerji birbirine karışmıştır. Parçacıklar bazen madde, bazen de enerji gibi davranmaktadır. Hatta bazen madde, bazen de enerji olmaktadır. Burada madde ve enerji açısından farklı farklı olgular yerine madde ve enerjiyi temsil eden tek gerçeklik vardır. Biraz da gariptir. Kuantum dünyasında ayrıca olasılığın kanunları etkindir. Hangi olayın olma olasılığı yüksekse o olayın gelişmesi ve oluşması daha mümkündür. Bu evrende, görünen evrende olduğu gibi iki kere iki her zaman dört etmeyebiliyor. Makro dünyada bile bu kural her zaman geçmiyor. İki kere iki; Kayserili bir esnaf için alırken ve satarken bile değişiyor. Kuantum dünyasında ise bu kural pek geçmiyor. Burada bir parçacık aynı anda iki farklı yerde olabiliyor. Makro evrende ise böyle bir şey imkânsızlaşıyor. Bu açıdan, bunlar birbirlerinden ayrılmıştır. Ancak yine de gerek makro gerekse de mikro evreni yöneten yasaların tamamı bilinmese de bunları anlamak için ortaya konmuş olan yaklaşımlar, genel olarak bilinmektedir. Temel yasalar da matematiksel gerçeklerde aşağı yukarı bellidir. Evreni yöneten en temel yasaları daha önce pek çok defa ifade ettik. Burada tekrara lüzum yoktur.

Değerli dostlar, fizik evren ne kadar devasa olsa da ne kadar gizemli olsa da onun en temel özellikleri bellidir. Sonuçta eşya aynı; madde aynı. Hepsinin temel yapıları da bilinmektedir. Temel elementler de aşağı yukarı bellidir. Bugün sayısı 118 olarak bulunan elementler pek tabi olarak artabilir. Yeni elementler bulunabilir. Bu konuda araştırmalar devam etmektedir. Ancak çoğunlukla fizik evrenin makro yasaları tanımlıdır. Örneğin, ışıktan daha hızlı hareket eden bir cisme rastlanılmamıştır. Işık hızını geçen takyon gibi bazı teorik (farazi) parçacıkların olduğu iddia edilmişse de bunlar henüz iddiadan öteye geçememiştir. Zira ışığı oluşturan fotonların hızı bellidir. Yani sınırlıdır. Bu açıdan kalıplaşmış ifadeyle hiçbir şey ışıktan daha hızlı gidemez (nothing can go faster than light). Buradaki şey madde anlamındadır. Kütlesi olan ve uzayda yer kaplayandır. Sıcaklığında benzer şekilde alt sınırı vardır. Zira sıcaklık, fiziksel bir özelliktir. Fiziksel özellikler varsa vardır. Yoksa değeri sıfırdır. Bu kadar açıktır.

Bu olgusal durumların istisnaları yok mudur? Diye sorulabilir. Bazı enteresan durumlar vardır. Örneğin hayalin hızı, ışıktan daha yüksektir. Bir anda kendinizi Marsta hayal edebilirsiniz. Evrenin ilk genişleme hızının ışıktan daha fazla olduğu ifade edilmektedir. Ancak gerek hayal örneğinde olsun gerekse de evrenin ilk genişleme anında olsun her ikisinde de nesneler söz konusu değildir. Nesne olunca hiçbir şey ışık hızını geçemez… Bu manada evren her ne kadar sınırları belirsiz ise de fizik yasalar tarafından adeta sınırlandırılmıştır. 

Metafizik konusu ise fizik evrenin ötesinde daha farklı bir anlayışı temsil eden bir yapının adı olsa gerek. Kavram fizik ötesi evreni temsil ettiği gibi eşyanın görünmeyen, gözlenemeyen ancak düşünsel, sezgisel veya sezgi ötesi mesajlara dayalı olarak ortaya konan anlayışları da temsil etmektedir. Perdenin arka tarafı, eşyanın görünmeyen yüzü gibi ifadeler hep metafizik alana vurgu yapan, hep o alanı kasteden ifadelerdir. Bu alanı daha çok dinler ve felsefe tanımlamaya çalışmakta ve ortaya koymaktadır. Din ve felsefe aynı şey olmasa da fizik gerçekliğin ötesi âlemle ilgili bilgileri, bu iki alan tanımlamaktadır. Biri fizik ötesi alandan gelen mesajlara dayalı olarak, diğeri de düşünceye veya sezgiye dayalı olarak. Örneğin; ölüm ötesi âlemi fizik yasalarıyla, pozitif bilimle bilmek pek mümkün görünmemektedir. Yalnız bu mu? Değil elbet. Biz kimiz, burası neresi, nerden geldik, nereye gidiyoruz gibi sorularda yine benzer şekilde bugünkü bilimin yöntemleri ile yanıtlanamamaktadır. Bunlar temel varlık sorularıdır. Bunların yanıtlarını metafizik alanlarda aramak belki de daha mantıklıdır.

Değerli dostlar, metafizik bazen hayal, boş bir alan gibi de algılansa da bu doğru bir algı değildir. Metafizik felsefenin bir alt alanıdır. Hakkında pek çok eser ve çalışma mevcuttur. Bu alanı da fizik âlemden anlamaya çalışıyoruz. Hatta çoğu zaman anlamıyoruz bile… Anlaşılmayan yerde inanç kavramı ortaya çıkıyor. İnanmak veya inanamamak. Seçim var sonunda, iradeye bağlı olarak. Rüya bile belki metafizik âlemdir. Belki de onun işaretidir. Rüyada insan bir anda bir yerden bir başka yere gidebilmektedir. Işık hızından da daha hızlı olarak. Yerçekiminden de etkilenmeyerek… Üstelik yıllarca göremediği vefat eden yakınını görebilmekte, konuşabilmekte veya dertleşebilmektedir. Oradaki yasalar, fizik âlemin yasalarına da benzememektedir. Bu nasıl oluyor? Bunların yanıtı fizik âlemden bakarak henüz verilememektedir. Belki de hiç verilemeyecektir…

Sonuç olarak her evrenin farklı yasaları ve koşulları vardır. Bu durum fizik evrenler için bile geçerlidir. Yeryüzünde bile bir yerin koşulları, başka bir yere benzememektedir. Karacaoğlan´ın da dediği gibi illeri var, bizim ile benzemez; dilleri var, bizim dile benzemez… Metafizik evrenin yasaları ise anladığımız kadarıyla bu evrenin yaslarından ve anlayışlarından oldukça farklıdır. Fizik evrende sınırlar varken belki de orada bu tür sınırlar yoktur veya belki de başka sınırlar vardır. Biz henüz fizik evreni dahi anlayamamışken metafizik evren ile ilgili ahkâmlar kesmek de bence çok anlamlı değildir. İki yapıyı da ayırt etmek gerekir. Metafiziğin gerçeği inanca kadar dayanırken, fiziğin gerçeği gözleme ve deneye dayanmaktadır. Salt fizik âlemi görüp diğerini yok saymak, çok anlamlı olmasa da metafizik gerçekliğin olgularının da direkt olarak fizik âleme taşınması da bazı ontolojik sorunların doğmasına neden olabilmektedir. Sosyal alan bilimcilerinin, mühendislerin ve fizikçilerin bu tür hatalar yaptıklarını zaman zaman gözlemlemekteyim. Burada dikkatli olmak gerekir. Kaldı ki mühendisler olarak bizim ilk işimiz öncelikle eşyayı ve davranışını anlayarak, onları insanlığın hizmetine sunmaktır. Hatırlatırım…

Hoşça kalın…

 

Yazarın Diğer Yazıları
KAHRAMAN TÜRK KAVMİ: ÖZBEKLER (16 Ekim 2019 - Çarşamba)
KAYSERİLİ EMİN AMCA (07 Ekim 2019 - Pazartesi)
KAYSERİ LİSESİ (30 Eylül 2019 - Pazartesi)
ALINGANLIK ÜZERİNE (23 Eylül 2019 - Pazartesi)
BASKETBOL ŞAMPİYONASI VE ANIMSATTIKLARI (16 Eylül 2019 - Pazartesi)
ZAMANDA YAŞAMAK ZAMANLA ANLAMAK (26 Ağustos 2019 - Pazartesi)
İNSANLAR, BAYRAMLAR VE ANLAMLAR… (19 Ağustos 2019 - Pazartesi)
BU NASIL BİR DAVRANIŞ?.. (05 Ağustos 2019 - Pazartesi)
SÜMER LİSESİ… (27 Temmuz 2019 - Cumartesi)
SADECE BİZ Mİ VARIZ? (15 Temmuz 2019 - Pazartesi)
HANGİ SORUNLARA HANGİ SORULAR… (12 Temmuz 2019 - Cuma)
FİZİK BİLMEK NE ANLAMA GELİR?.. (04 Temmuz 2019 - Perşembe)
SORUNSUZ BİR YAŞAM OLACAK MI?.. (29 Haziran 2019 - Cumartesi)
SORUNLARI KİMLER ÇÖZECEK? (27 Haziran 2019 - Perşembe)
DÜNYA KAÇ MİLYAR İNSANI BESLEYEBİLİR? (22 Haziran 2019 - Cumartesi)
DİLİN ÖNEMİ VE DEĞERİ (20 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR SINAVIN ARDINDAN… (18 Haziran 2019 - Salı)
İNSAN KAYNAĞIMIZ (15 Haziran 2019 - Cumartesi)
GENÇLERE SINAVLARLA İLGİLİ TAVSİYELERİM… (13 Haziran 2019 - Perşembe)
MAL MÜLK SEVDASI… (10 Haziran 2019 - Pazartesi)
DOSTLUKLAR VE BAYRAMLAR… (04 Haziran 2019 - Salı)
KARAR VERMEK… (01 Haziran 2019 - Cumartesi)
KİŞİSEL İLETİŞİMİN FORMÜLÜ VAR MI? (30 Mayıs 2019 - Perşembe)
BİLİM SÖYLEŞİLERİ (25 Mayıs 2019 - Cumartesi)
19 MAYIS GÜNÜ KUTLAMALARINDAN BİR ANI (II) (22 Mayıs 2019 - Çarşamba)
ÇOK HIZLI AKIP GİDEN ZAMAN... (18 Mayıs 2019 - Cumartesi)
TOPLUMSAL GÜVEN SORUNU (14 Mayıs 2019 - Salı)
İNSAN DA BİR ISI MAKİNASI MI? (11 Mayıs 2019 - Cumartesi)
TOPLUMSAL ENERJİMİZ (09 Mayıs 2019 - Perşembe)
KASABAYA ELEKTRİĞİN GELDİĞİ GECE… (04 Mayıs 2019 - Cumartesi)
TUZHİSAR´IN SIHHİYECİSİ (25 Nisan 2019 - Perşembe)
KİME HANGİ BİLGİ GEREKLİ… (23 Nisan 2019 - Salı)
TÜKETEN İNSAN TÜKENEN CİHAN… (20 Nisan 2019 - Cumartesi)
KARADELİĞİN FOTOĞRAFI (18 Nisan 2019 - Perşembe)
YAPAY ZEKÂDAN DOĞAL ZEKÂYA (13 Nisan 2019 - Cumartesi)
TV KANALLARINA (AKADEMİK) BAKIŞ (09 Nisan 2019 - Salı)
HATA YAPMANIN YOLLARI (02 Nisan 2019 - Salı)
HAYATIN ÜNİVERSİTESİ OLUR DA… (28 Mart 2019 - Perşembe)
PARANIN KANUNU (26 Mart 2019 - Salı)
KIYAMETİN ENTROPİSİ (23 Mart 2019 - Cumartesi)
KÜRESEL ISINMA KÜRESEL BOZUNMA (21 Mart 2019 - Perşembe)
İCAT ÇIKARMA! (19 Mart 2019 - Salı)
KÜRESELLEŞEN DÜNYA YALNIZLAŞAN SİMA (16 Mart 2019 - Cumartesi)
HIRSLAR VE TUTKULAR (14 Mart 2019 - Perşembe)
SORUNLARIN KAYNAĞI VE ÇÖZÜMÜ (12 Mart 2019 - Salı)
BİLİM HER ŞEYİ AÇIKLAR MI? (05 Mart 2019 - Salı)
TECRÜBE Mİ TEORİ Mİ? (02 Mart 2019 - Cumartesi)
SAMİMİYET, GAYRET VE BAŞARI (28 Şubat 2019 - Perşembe)
ELEŞTİRİ VE ELEŞTİREL BAKIŞ (26 Şubat 2019 - Salı)
BİLGİNİN ÜRETİMİ VE GELİNEN NOKTA… (23 Şubat 2019 - Cumartesi)
KALIPÇI BAKIŞTAN KALBİ BAKIŞA (21 Şubat 2019 - Perşembe)
HAYAT BAYRAM OLMASA DA… (19 Şubat 2019 - Salı)
HAYAT BAYRAM OLSA İNSANLAR DA BİRLİK (16 Şubat 2019 - Cumartesi)
TELEVİZYONLARDAKİ PROGRAMLAR (14 Şubat 2019 - Perşembe)
AKIL YAŞTA MI? BAŞTA MI? (09 Şubat 2019 - Cumartesi)
BİLİMİN TABANA YAYILMASI (07 Şubat 2019 - Perşembe)
OTİZM: BİR SALGIN MI? (02 Şubat 2019 - Cumartesi)
TOPLUMSAL DUYARSIZLIĞIN ARTIŞI MI? (31 Ocak 2019 - Perşembe)
DEĞİŞEN DÜNYA DEĞİŞEN İNSAN (24 Ocak 2019 - Perşembe)
SOSYAL MEYDANDAN SOSYAL MEDYAYA (19 Ocak 2019 - Cumartesi)
YAŞAMIN ANLAMI ÜZERİNE (17 Ocak 2019 - Perşembe)
ÇEKİM VAR DA, ÇEKEN DE VAR MI? (15 Ocak 2019 - Salı)
NE KADAR VE NEREDE KUANTUM? (10 Ocak 2019 - Perşembe)
İKİ İLKOKULUM VE İKİ ÖĞRETMENİM (I) (03 Ocak 2019 - Perşembe)
ENTROPİ: YAŞAMIN BEDELİ Mİ? (29 Aralık 2018 - Cumartesi)
KİŞİSEL İLİŞKİLER VE TOPLUMSAL YAPI (27 Aralık 2018 - Perşembe)
POSTMODERN YAŞAM (25 Aralık 2018 - Salı)
MODERN YAŞAM (22 Aralık 2018 - Cumartesi)
GELENEKSEL YAŞAM (20 Aralık 2018 - Perşembe)
SİZİN ANNENİZ HİÇ ÖLMESİN… (18 Aralık 2018 - Salı)
OKUMAK VE YAZMAK (13 Aralık 2018 - Perşembe)
GENÇLERE TAVSİYELER (08 Aralık 2018 - Cumartesi)
NEREYE GİDİYORUZ? (04 Aralık 2018 - Salı)
YERELLİK Mİ? EVRENSELLİK Mİ? (22 Kasım 2018 - Perşembe)
NİCELİK Mİ? NİTELİK Mİ? (20 Kasım 2018 - Salı)
YAŞAMDAKİ DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM (15 Kasım 2018 - Perşembe)
ENERJİMİZİ NEREDE HARCIYORUZ? (06 Kasım 2018 - Salı)
ÜLKEMİZİN ENERJİ SEPETİNE BAKIŞ (03 Kasım 2018 - Cumartesi)
ENERJİ NEDİR? NE DEĞİLDİR? (II) (30 Ekim 2018 - Salı)
ENERJİ NEDİR? NE DEĞİLDİR? (I) (27 Ekim 2018 - Cumartesi)
Sayfa:
Resmi İlanlar

SAYFA EDİTÖRÜ

/resimler/2015-4/16/1020184616446.jpg

 

    Süleyman ERDOĞAN
     editor@kayserihaber.com.tr 
    

Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
16 Ekim 2019 Çarşamba
KAYTV

Kaytv kayseri üzerinde

 

İLETİŞİM

Adres : Turgut Reis Mahallesi
İlgi Sok. Şehit İsmal Uygun Ap
No:22/A Kocasinan / KAYSERİ
Telefon : 0 352 235 63 63
Fax : 0 352 235 84 74

 

KANALIMIZA ABONE OL