SOSYAL YAŞAMDAKİ PARÇA VE BÜTÜN İLİŞKİSİ…
Bilimsel ve Sistemsel Bakış - Prof. Dr. Ünal ÇAMDALI
Tarih: 9.7.2019 00:00:04 / 659okunma / yorum
Prof. Dr. Ünal ÇAMDALI

Değerli dostlar, gerek doğanın kendisi gerekse de yaşamdaki en devasa sistem olan evren, bir başka yazımda da ifade ettiğim gibi pek çok alt sistemlerden oluşmuştur. Örneğin Fiziksel Dünya´nın her bir katmanı birer alt sistemdir. Yine benzer olarak, Dünya´nın içinde yer bulan biyolojik canlılar dünyası da ki içinde bitkiler, hayvanlar ve insanlar mevcuttur, birer alt sistem olarak tanımlanmaktadır. Ayrıca alt sistemlerin içinde de diğer başka alt sistemler de mevcuttur. Her bir ana alt yapıyı oluşturan sistemler de kendi içlerinde başka alt sistemlere ayrılır. Örneğin yeryüzü insanlarını; milletlerine, kültürlerine, dillerine, dinlerine ve diğer başka özelliklerine göre kategorize etmek mümkündür. Benzer şekilde hayvanları ve bitkileri de kendi içlerinde kategorize etmek mümkündür.

Evren denilen devasa sistem de gök adalardan, gök adalar da yıldızlardan, yıldızlar da gezegenler ve uydu gibi alt sistemlerden oluşmuştur. Alt sistemlerin de kendi içlerindeki diğer farklı alt sistemlerinden söz etmek mümkündür. Zincir bu şekilde devam etmektedir.

Burada, alt sistemlerin kendi aralarında oluşmuş olan düzen, üst yapıyı da düzenli hale getirmektedir. Zira tüm sistemlerin hem kendi içlerinde hem de kendi aralarında bir düzen mevcuttur. Bu düzen evrensel düzenin de oluşmasına neden olmaktadır. Bu gerçek, benim gibi mühendisler için oldukça önemlidir. Zira mühendislik temelde, belli üretimleri ve işlemleri yerine getirmek için düzenler oluşturmaktır. Oluşturulan düzen genellikle makinalardır veya diğer sistemlerdir. Mühendislikte genel olarak oluşturulan düzenler diğer bir ifadeyle makinalar veya sistemler, belli bir üretimi yapmak veya bir fonksiyonu yerine getirmek için tasarlanırlar. Bunun için de mühendisler evrensel yasalardan yararlanırlar. Makinalar ve sistemler hep bir düzen oluştururlar ve çalıştıkları sürece de hep bir bedelle çalışarak, enerji gibi kayakları da harcarlar. Bunların bedeli; bir yerde düzen oluşturmak için başka bir yerdeki diğer düzeni bozmaktır. Doğanın entemel ve en acımasız kanunu budur. Bir yerdeki düzen, başka bir yerdeki düzensizlik üzerine oturur. Tıpkı genç bir insanın, kendinden daha yaşlı anne ve babası üzerinden yaşamını sürdürmesi gibidir. Ancak hayat böyledir. Bize düşen görev, bir sistemi tasarlarken mümkün olduğu kadar onu doğal sistemlere benzetmektir. Bunun için de sistemlerin en az entropi üretmesi ve en fazla verimle çalışması gerekmektedir. Doğal sistemlerin davranış tarzı, genelde böyledir. Minimum enerji ile maksimum faydayı sağlamaktır.

Değerli dostlar, doğada etkin olan yapılarda müthiş bir düzen söz konusudur. Düzenin mekanizmasını anlamak, bizim için önemli bir husustur. Einstein´a göre evrensel olan bu düzen, sosyal alanlara da uyarlanabilir. Bu noktada mühendislikte çok uygulanan benzeşim tekniği bazı mühendislik sorunlarının çözümünü yine doğada aramak şeklinde gelişmiştir. Buna analoji tekniği de denir. Analoji tekniği, benzetme yaparak sorunları doğaya çözdürmektir. Tekniği sosyal alanlara da uygulayabiliriz.

Sosyal yaşam da bir bütündür. Aynı zamanda bir sistemdir. Sistemsel bakışla sosyal alanda da farklı yaklaşımlar geliştirilebilir. Önemli olan sorunları çözmektir. Yaklaşımların mühendislikten veya diğer alanlardan gelmesinin önemi yoktur. Tıpkı Çinlilere göre kedinin renginin öneminin olmaması gibi.

Bizde henüz bu yaklaşım çok yaygın olmasa da gelişmiş batı toplumlarında, teknik alanlarda kullanılan yaklaşımların, sosyal alanlara da uygulandığını gözlemliyorum. Gözlemden de öte pek çok batılı sosyal bilim insanının yaklaşımlarının bu yönde olduğunu kaynaklardan görüyorum. Tekniğin nasıl uygulanacağı ile ilgili yaklaşımlarımı da sizlerle paylaşmak istiyorum.

Değerli dostlar, evrendeki tüm sistemlerin kendi aralarındaki düzen, evrensel düzeni de oluşturmaktadır. Uydular, gezegenler, yıldızlar ve gök adaların içerisinde bulunduğu ve kendi aralarındaki düzen, bizim için sosyal alanlarda da model olabilir. Böyle bir düzen olmasaydı evren de olamazdı. Olsa bile sürdürülebilir olamazdı. Düzenin oluşmasında en temel şey düzeni oluşturan fizik yasalarının evrenin her yerinde eşit ve adil şekilde dağıtılmasıdır. Bu önemli bir tespittir. Ayrıca her bir sistem, diğer sistemlerle de etkileşim halindedir. Evrende bu noktada, her şey birbirini etkilemektedir. Her şey de birbirinden etkilenmektedir. Hiçbir sistem, diğer bir sistemi yok varsaymamaktadır. Tabiri caizse güçler adil olarak dağıtılmıştır.  Böylelikle de düzen sağlanmaktadır. Aksi takdirde, evrende entropi yasasına göre düzensizlik gelişir, entropi maksimum olur sonucunda da ne yaşam ne de evren olurdu. Zira sistem çalışamazdı. Çalışmayan sistem de ne olursa olsun yok olurdu…

Sosyal yapılar da pek çok alt yapılardan oluşmuştur. Bir toplum; birey, aile, arkadaş grubu, mahalle, sosyal ve ekonomik birliktelik yapıları, meslek yapıları ve daha nice alt yapılardan meydana gelmiştir. Sosyal yapılar, ayrıca diğer başka idealler için de birliktelikler oluşturabilir. Sivil toplum yapılanmaları genellikle böyledir. Bunlar belli bir hedefin gerçekleşmesi gayesiyle oluşturulmuş birlikteliktir. Gaye illa maddi değildir. Her ne sebep olursa olsun, sosyal alt yapılar da bir toplumu oluşturan alt sistemlerdir. Toplum da evren gibi salt fiziksel yapıda olmasa da onun gibi fiziksel boyutu da olan sistemdir. Ayrıca sistemin diğer başka boyutları da mevcuttur. Tüm mesele, bir toplumdaki alt sistemler arasındaki ahengin ve uyumun sağlanmasıdır. Bunu gerçekleştiren toplumlar başarılı ve bir o kadar da gelişmiş toplumlardır. Bu tür toplumlarda sistemler arası uyum maksimum, uyumsuzluk ise minimum seviyededir. Tıpkı evrendeki tüm sistemler gibi. Newton´a göre saat gibi işleyen evrensel sistemler, bu noktada muazzam bir uyum içinde hareket etmektedir. Tıpkı Türkün Türküsünün notaları gibi, ahenk içerisinde…

Değerli dostlar, bizde toplumsal alanda barış, huzur ve verimli bir yaşam anlayışını geliştirmek istiyorsak; doğadan, evrenden ve içlerinde bulunan sistemlerin düzeninden çok dersler çıkartabiliriz. Bunları sosyal alanlara da uygulayabiliriz. Bir mühendis gibi, bir makina yapar gibi, bir sistem meydana getirir gibi…

Evrensel fizik yasaları, katı ve mekanistik yapı olan evreni yönetse de sosyal yapıyı yönetememektedir. Ancak bu yapıyı derinden sarsmaktadır. Bazı sosyal bilimciler; sosyal alanlar fizik alanlar gibi olamaz deseler de fizik alanı etkileyen, etkilemekten de öte yöneten yasalar; sosyal alanları da ciddi şekilde etkilemektedir. Görsek de görmesek de…

Sonuç olarak; yaşanabilir bir dünyanın yolu, toplumların da yaşanabilir bir yapı kurmasından geçmektedir. Bunun için gerekli çareleri alarak bu yapıyı gerçekleştirmek de tüm milletlerin sorumluluğundadır. Ancak, biz öncelikle kendi milletimiz için bunu gerçekleştirmeliyiz. Hem de bir an önce…

 

Hoşça kalın…

 

Yazarın Diğer Yazıları
KAHRAMAN TÜRK KAVMİ: ÖZBEKLER (16 Ekim 2019 - Çarşamba)
KAYSERİLİ EMİN AMCA (07 Ekim 2019 - Pazartesi)
KAYSERİ LİSESİ (30 Eylül 2019 - Pazartesi)
ALINGANLIK ÜZERİNE (23 Eylül 2019 - Pazartesi)
BASKETBOL ŞAMPİYONASI VE ANIMSATTIKLARI (16 Eylül 2019 - Pazartesi)
ZAMANDA YAŞAMAK ZAMANLA ANLAMAK (26 Ağustos 2019 - Pazartesi)
İNSANLAR, BAYRAMLAR VE ANLAMLAR… (19 Ağustos 2019 - Pazartesi)
BU NASIL BİR DAVRANIŞ?.. (05 Ağustos 2019 - Pazartesi)
SÜMER LİSESİ… (27 Temmuz 2019 - Cumartesi)
SADECE BİZ Mİ VARIZ? (15 Temmuz 2019 - Pazartesi)
HANGİ SORUNLARA HANGİ SORULAR… (12 Temmuz 2019 - Cuma)
FİZİK BİLMEK NE ANLAMA GELİR?.. (04 Temmuz 2019 - Perşembe)
SORUNSUZ BİR YAŞAM OLACAK MI?.. (29 Haziran 2019 - Cumartesi)
SORUNLARI KİMLER ÇÖZECEK? (27 Haziran 2019 - Perşembe)
DÜNYA KAÇ MİLYAR İNSANI BESLEYEBİLİR? (22 Haziran 2019 - Cumartesi)
DİLİN ÖNEMİ VE DEĞERİ (20 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR SINAVIN ARDINDAN… (18 Haziran 2019 - Salı)
İNSAN KAYNAĞIMIZ (15 Haziran 2019 - Cumartesi)
GENÇLERE SINAVLARLA İLGİLİ TAVSİYELERİM… (13 Haziran 2019 - Perşembe)
MAL MÜLK SEVDASI… (10 Haziran 2019 - Pazartesi)
DOSTLUKLAR VE BAYRAMLAR… (04 Haziran 2019 - Salı)
KARAR VERMEK… (01 Haziran 2019 - Cumartesi)
KİŞİSEL İLETİŞİMİN FORMÜLÜ VAR MI? (30 Mayıs 2019 - Perşembe)
BİLİM SÖYLEŞİLERİ (25 Mayıs 2019 - Cumartesi)
19 MAYIS GÜNÜ KUTLAMALARINDAN BİR ANI (II) (22 Mayıs 2019 - Çarşamba)
ÇOK HIZLI AKIP GİDEN ZAMAN... (18 Mayıs 2019 - Cumartesi)
TOPLUMSAL GÜVEN SORUNU (14 Mayıs 2019 - Salı)
İNSAN DA BİR ISI MAKİNASI MI? (11 Mayıs 2019 - Cumartesi)
TOPLUMSAL ENERJİMİZ (09 Mayıs 2019 - Perşembe)
KASABAYA ELEKTRİĞİN GELDİĞİ GECE… (04 Mayıs 2019 - Cumartesi)
TUZHİSAR´IN SIHHİYECİSİ (25 Nisan 2019 - Perşembe)
KİME HANGİ BİLGİ GEREKLİ… (23 Nisan 2019 - Salı)
TÜKETEN İNSAN TÜKENEN CİHAN… (20 Nisan 2019 - Cumartesi)
KARADELİĞİN FOTOĞRAFI (18 Nisan 2019 - Perşembe)
YAPAY ZEKÂDAN DOĞAL ZEKÂYA (13 Nisan 2019 - Cumartesi)
TV KANALLARINA (AKADEMİK) BAKIŞ (09 Nisan 2019 - Salı)
HATA YAPMANIN YOLLARI (02 Nisan 2019 - Salı)
HAYATIN ÜNİVERSİTESİ OLUR DA… (28 Mart 2019 - Perşembe)
PARANIN KANUNU (26 Mart 2019 - Salı)
KIYAMETİN ENTROPİSİ (23 Mart 2019 - Cumartesi)
KÜRESEL ISINMA KÜRESEL BOZUNMA (21 Mart 2019 - Perşembe)
İCAT ÇIKARMA! (19 Mart 2019 - Salı)
KÜRESELLEŞEN DÜNYA YALNIZLAŞAN SİMA (16 Mart 2019 - Cumartesi)
HIRSLAR VE TUTKULAR (14 Mart 2019 - Perşembe)
SORUNLARIN KAYNAĞI VE ÇÖZÜMÜ (12 Mart 2019 - Salı)
BİLİM HER ŞEYİ AÇIKLAR MI? (05 Mart 2019 - Salı)
TECRÜBE Mİ TEORİ Mİ? (02 Mart 2019 - Cumartesi)
SAMİMİYET, GAYRET VE BAŞARI (28 Şubat 2019 - Perşembe)
ELEŞTİRİ VE ELEŞTİREL BAKIŞ (26 Şubat 2019 - Salı)
BİLGİNİN ÜRETİMİ VE GELİNEN NOKTA… (23 Şubat 2019 - Cumartesi)
KALIPÇI BAKIŞTAN KALBİ BAKIŞA (21 Şubat 2019 - Perşembe)
HAYAT BAYRAM OLMASA DA… (19 Şubat 2019 - Salı)
HAYAT BAYRAM OLSA İNSANLAR DA BİRLİK (16 Şubat 2019 - Cumartesi)
TELEVİZYONLARDAKİ PROGRAMLAR (14 Şubat 2019 - Perşembe)
AKIL YAŞTA MI? BAŞTA MI? (09 Şubat 2019 - Cumartesi)
BİLİMİN TABANA YAYILMASI (07 Şubat 2019 - Perşembe)
OTİZM: BİR SALGIN MI? (02 Şubat 2019 - Cumartesi)
TOPLUMSAL DUYARSIZLIĞIN ARTIŞI MI? (31 Ocak 2019 - Perşembe)
DEĞİŞEN DÜNYA DEĞİŞEN İNSAN (24 Ocak 2019 - Perşembe)
SOSYAL MEYDANDAN SOSYAL MEDYAYA (19 Ocak 2019 - Cumartesi)
YAŞAMIN ANLAMI ÜZERİNE (17 Ocak 2019 - Perşembe)
ÇEKİM VAR DA, ÇEKEN DE VAR MI? (15 Ocak 2019 - Salı)
NE KADAR VE NEREDE KUANTUM? (10 Ocak 2019 - Perşembe)
İKİ İLKOKULUM VE İKİ ÖĞRETMENİM (I) (03 Ocak 2019 - Perşembe)
ENTROPİ: YAŞAMIN BEDELİ Mİ? (29 Aralık 2018 - Cumartesi)
KİŞİSEL İLİŞKİLER VE TOPLUMSAL YAPI (27 Aralık 2018 - Perşembe)
POSTMODERN YAŞAM (25 Aralık 2018 - Salı)
MODERN YAŞAM (22 Aralık 2018 - Cumartesi)
GELENEKSEL YAŞAM (20 Aralık 2018 - Perşembe)
SİZİN ANNENİZ HİÇ ÖLMESİN… (18 Aralık 2018 - Salı)
OKUMAK VE YAZMAK (13 Aralık 2018 - Perşembe)
GENÇLERE TAVSİYELER (08 Aralık 2018 - Cumartesi)
NEREYE GİDİYORUZ? (04 Aralık 2018 - Salı)
YERELLİK Mİ? EVRENSELLİK Mİ? (22 Kasım 2018 - Perşembe)
NİCELİK Mİ? NİTELİK Mİ? (20 Kasım 2018 - Salı)
YAŞAMDAKİ DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM (15 Kasım 2018 - Perşembe)
ENERJİMİZİ NEREDE HARCIYORUZ? (06 Kasım 2018 - Salı)
ÜLKEMİZİN ENERJİ SEPETİNE BAKIŞ (03 Kasım 2018 - Cumartesi)
ENERJİ NEDİR? NE DEĞİLDİR? (II) (30 Ekim 2018 - Salı)
ENERJİ NEDİR? NE DEĞİLDİR? (I) (27 Ekim 2018 - Cumartesi)
Sayfa:
Resmi İlanlar

SAYFA EDİTÖRÜ

/resimler/2015-4/16/1020184616446.jpg

 

    Süleyman ERDOĞAN
     editor@kayserihaber.com.tr 
    

Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
16 Ekim 2019 Çarşamba
KAYTV

Kaytv kayseri üzerinde

 

İLETİŞİM

Adres : Turgut Reis Mahallesi
İlgi Sok. Şehit İsmal Uygun Ap
No:22/A Kocasinan / KAYSERİ
Telefon : 0 352 235 63 63
Fax : 0 352 235 84 74

 

KANALIMIZA ABONE OL