TARİHTE YAŞAYAN PEK ÇOK MİLLET BUGÜN NEDEN YAŞAMIYOR? (II)
Bilimsel ve Sistemsel Bakış - Prof. Dr. Ünal ÇAMDALI
Tarih: 2.5.2019 00:00:03 / 769okunma / yorum
Prof. Dr. Ünal ÇAMDALI

Değerli dostlar, geçen yazımdan devamla; milletlerin kaderinde etkili olan diğer bir faktör de coğrafi koşullardır. Bu bağlamda, coğrafi koşulların hem ekonomik, hem sosyal hem de siyasi sonuçları da ortaya çıkmaktadır. Boşuna dememişler coğrafya kaderi belirler diye. İnsan potansiyelini bir tarafa bırakırsak, bir ülkenin sahip olduğu maddi zenginlikler, sahip olduğu topraklara bağlıdır. Madenleri, verimli alanları, denizi ve diğer maddi değerleri tamamen milletlerin üzerinde yaşadığı topraklarla alakalıdır. Belli bir zaman aralığı için bunların değişmesi de hemen hemen pek mümkün değildir. Dolayısıyla tarihte verimli topraklara ve diğer kaynaklara sahip olanlar, olmayanlara üstün gelmiştir. Kaynakların varlığı veya yokluğu bu hususta avantaj veya dezavantaj olmuştur. Ayrıca biliyoruz ki kuraklık, iklim değişikliği gibi çevresel koşulların değişmesi de milletlerin kaderini etkilemiştir. Çevresel koşulların değişmesinden dolayı batılı bir yazarın ifadesiyle; tarih, farklı milletler için farklı yönde gelişmiştir.

Komşular da benzer şekilde coğrafi kaderle ilgilidir. Tıpkı insan yaşamında ki iyi komşu, kötü komşu olduğu gibidir. Bir insanın komşularını değiştirmesi mümkün olsa da milletlerin komşularını değiştirmesi pek mümkün değildir. İnsanlar göç etse de milletler kolay kolay göç edemez. Geçmişte pek çok millet, bulunduğu topraklarından başka topraklara göç etmek zorunda kalmıştır. Kavimler Göçü, belki de bunların en büyüğü ve en çok bilineni. Hatta bu göçlere dayanamayan Batı Roma İmparatorluğunun yıkıldığı da tarihçiler tarafından belirtilmektedir. Ancak günümüz koşulları geçmişten çok farklı. Dolayısıyla, komşular da milletlerin kaderini etkilemede önemli rol oynayan gerçeklerden biridir. Tıpkı bizim tarihte komşumuz olan Çinlilerle durumumuz gibi. Tarihte komşumuz Çinlilerle belki de benzer sayıda nüfusa sahiptik. Şimdi arada korkunç bir fark var. Bunun sebebi nedir acaba? Tarihçilere sormak gerekir galiba.

Değerli arkadaşlar, milletlerin sahip olduğu devletlerinin; üretim ve tüketim dengesini tutturmasının da bu noktada mali koşul olarak önemli bir faktör olduğunu düşünüyorum. Bu pek kolay bir husus değildir. Ancak gerekli bir husustur. Bir yandan gelişirken, diğer yandan ekonomik dengeleri tutturmak zorunluluğu da söz konusudur. Hele de kaynak birikimi çok yoksa. Daha önce de belirttiğim gibi tüm canlılar ve çalışan sistemler (madde de dâhildir) enerji dönüştüren sistemlerdir. Enerji sayesinde yaşamlarını veya faaliyetlerini sürdürürler. Sistemin çalışması için gerekli enerji, daha çok dış kaynaklardan karşılanırsa bu durumun sürdürülmesi uzun vadeli olmayabilir. Burada daha stratejik ve kritik önlemler almak gerekir. Zira kimilerine göre insanlık tarihi; bir şeylere sahip olanlarla, olmayanların denk olmayan mücadelesidir. Bu ayrı ve daha derin bir konu; çok fazla üzerinde durmayalım. Ancak enerji gereksinimi arttığı halde, üretimi buna göre artmayan sistemlerin ayakta kalma şansları fazla olmayabilir.

Milletlerin varlıklarını sürdürememeleri konusunda, devletlerinin hızlı yükselişlerinin de payı vardır. Hızlı yükselişler, hızlı düşüşleri de beraberinde getirmiştir. Tıpkı Roma´da ve diğer Türk Moğol Devletlerinde olduğu gibi…

Her ne sistem olursa olsun; bir sistemin varlığının devamında, sistemin yönetimi de önemlidir. Burada yönetim derken siyasi yönetimden ziyade; teknik, ekonomik ve mali yönetim kastedilmektedir. Daha önce de pek çok defa ifade ettim, yaşam entropiyi yönetme işidir. Yönetilemeyen sistemler entropi yani sorun üretir. Ortaya çıkan bir sorun da başka bir sorunun doğmasına neden olur. Yani sorun sorunu çeker. Paranın, parayı çektiği gibi. Zincirleme bir yapı ortaya çıkar. Bu bakımdan, sistemlerin nerede sorun ürettiğini de bilmek ve ona göre zamanında tedbirler almanın da önemli bir husus olduğunu belirtmek gerekir. Tarihte bunu başaramayan milletler ayakta kalamamış ve yok olup gitmişlerdir.

Dostlar, burada ifade etmediğim daha pek çok sosyal, ekonomik, kültürel ve diğer nedenler de milletlerin veya onların içinde yaşadığı devletlerin yok olmasına neden olmuştur. Ben bu konulara girmedim. Zira bu konular daha çok tarih, sosyal ve ilahiyat alanında çalışan uzmanların alanı. Ancak, kader hepimizin. Geçmiş de gelecek de. Kimilerine göre milletler kaybolmaz. Değişerek, dönüşerek ve diğer milletlerin içinde varlıklarını devam ettirirler. Yaşamda süreklilik ilkesi var. Ancak bugün biliyoruz ki çok eski kavimler artık yok. En azından isim olarak…

Değerli dostlar, gönül ister ki her millet yaşasın, varlığını devam ettirsin, var olsun…

Bizim kimseye bir garezimiz yok ki. Ancak dünya böyle mi? Herkes bizim gibi mi? Dünya bir rekabet, bir çatışma, bir yarış, bir paylaşım alanı değil mi? Maalesef, her zaman da adalet hüküm sürmüyor ki.

İsteriz ki tüm milletler olsun, adalet de olsun. Kimseye de bir şey olmasın. İnsan olsun, insanlık daim olsun. Bu devran böyle dönsün. Böyle gelsin, böyle gitsin…

Ancak olsun demekle de olmuyor ki. Bunun için bile bir çaba sarf etmek gerekmez mi?..

 

Hoşça kalın…

 

Yazarın Diğer Yazıları
KAYSERİLİ EMİN AMCA (07 Ekim 2019 - Pazartesi)
KAYSERİ LİSESİ (30 Eylül 2019 - Pazartesi)
ALINGANLIK ÜZERİNE (23 Eylül 2019 - Pazartesi)
BASKETBOL ŞAMPİYONASI VE ANIMSATTIKLARI (16 Eylül 2019 - Pazartesi)
ZAMANDA YAŞAMAK ZAMANLA ANLAMAK (26 Ağustos 2019 - Pazartesi)
İNSANLAR, BAYRAMLAR VE ANLAMLAR… (19 Ağustos 2019 - Pazartesi)
BU NASIL BİR DAVRANIŞ?.. (05 Ağustos 2019 - Pazartesi)
SÜMER LİSESİ… (27 Temmuz 2019 - Cumartesi)
SADECE BİZ Mİ VARIZ? (15 Temmuz 2019 - Pazartesi)
HANGİ SORUNLARA HANGİ SORULAR… (12 Temmuz 2019 - Cuma)
FİZİK BİLMEK NE ANLAMA GELİR?.. (04 Temmuz 2019 - Perşembe)
SORUNSUZ BİR YAŞAM OLACAK MI?.. (29 Haziran 2019 - Cumartesi)
SORUNLARI KİMLER ÇÖZECEK? (27 Haziran 2019 - Perşembe)
DÜNYA KAÇ MİLYAR İNSANI BESLEYEBİLİR? (22 Haziran 2019 - Cumartesi)
DİLİN ÖNEMİ VE DEĞERİ (20 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR SINAVIN ARDINDAN… (18 Haziran 2019 - Salı)
İNSAN KAYNAĞIMIZ (15 Haziran 2019 - Cumartesi)
GENÇLERE SINAVLARLA İLGİLİ TAVSİYELERİM… (13 Haziran 2019 - Perşembe)
MAL MÜLK SEVDASI… (10 Haziran 2019 - Pazartesi)
DOSTLUKLAR VE BAYRAMLAR… (04 Haziran 2019 - Salı)
KARAR VERMEK… (01 Haziran 2019 - Cumartesi)
KİŞİSEL İLETİŞİMİN FORMÜLÜ VAR MI? (30 Mayıs 2019 - Perşembe)
BİLİM SÖYLEŞİLERİ (25 Mayıs 2019 - Cumartesi)
19 MAYIS GÜNÜ KUTLAMALARINDAN BİR ANI (II) (22 Mayıs 2019 - Çarşamba)
ÇOK HIZLI AKIP GİDEN ZAMAN... (18 Mayıs 2019 - Cumartesi)
TOPLUMSAL GÜVEN SORUNU (14 Mayıs 2019 - Salı)
İNSAN DA BİR ISI MAKİNASI MI? (11 Mayıs 2019 - Cumartesi)
TOPLUMSAL ENERJİMİZ (09 Mayıs 2019 - Perşembe)
KASABAYA ELEKTRİĞİN GELDİĞİ GECE… (04 Mayıs 2019 - Cumartesi)
TUZHİSAR´IN SIHHİYECİSİ (25 Nisan 2019 - Perşembe)
KİME HANGİ BİLGİ GEREKLİ… (23 Nisan 2019 - Salı)
TÜKETEN İNSAN TÜKENEN CİHAN… (20 Nisan 2019 - Cumartesi)
KARADELİĞİN FOTOĞRAFI (18 Nisan 2019 - Perşembe)
YAPAY ZEKÂDAN DOĞAL ZEKÂYA (13 Nisan 2019 - Cumartesi)
TV KANALLARINA (AKADEMİK) BAKIŞ (09 Nisan 2019 - Salı)
HATA YAPMANIN YOLLARI (02 Nisan 2019 - Salı)
HAYATIN ÜNİVERSİTESİ OLUR DA… (28 Mart 2019 - Perşembe)
PARANIN KANUNU (26 Mart 2019 - Salı)
KIYAMETİN ENTROPİSİ (23 Mart 2019 - Cumartesi)
KÜRESEL ISINMA KÜRESEL BOZUNMA (21 Mart 2019 - Perşembe)
İCAT ÇIKARMA! (19 Mart 2019 - Salı)
KÜRESELLEŞEN DÜNYA YALNIZLAŞAN SİMA (16 Mart 2019 - Cumartesi)
HIRSLAR VE TUTKULAR (14 Mart 2019 - Perşembe)
SORUNLARIN KAYNAĞI VE ÇÖZÜMÜ (12 Mart 2019 - Salı)
BİLİM HER ŞEYİ AÇIKLAR MI? (05 Mart 2019 - Salı)
TECRÜBE Mİ TEORİ Mİ? (02 Mart 2019 - Cumartesi)
SAMİMİYET, GAYRET VE BAŞARI (28 Şubat 2019 - Perşembe)
ELEŞTİRİ VE ELEŞTİREL BAKIŞ (26 Şubat 2019 - Salı)
BİLGİNİN ÜRETİMİ VE GELİNEN NOKTA… (23 Şubat 2019 - Cumartesi)
KALIPÇI BAKIŞTAN KALBİ BAKIŞA (21 Şubat 2019 - Perşembe)
HAYAT BAYRAM OLMASA DA… (19 Şubat 2019 - Salı)
HAYAT BAYRAM OLSA İNSANLAR DA BİRLİK (16 Şubat 2019 - Cumartesi)
TELEVİZYONLARDAKİ PROGRAMLAR (14 Şubat 2019 - Perşembe)
AKIL YAŞTA MI? BAŞTA MI? (09 Şubat 2019 - Cumartesi)
BİLİMİN TABANA YAYILMASI (07 Şubat 2019 - Perşembe)
OTİZM: BİR SALGIN MI? (02 Şubat 2019 - Cumartesi)
TOPLUMSAL DUYARSIZLIĞIN ARTIŞI MI? (31 Ocak 2019 - Perşembe)
DEĞİŞEN DÜNYA DEĞİŞEN İNSAN (24 Ocak 2019 - Perşembe)
SOSYAL MEYDANDAN SOSYAL MEDYAYA (19 Ocak 2019 - Cumartesi)
YAŞAMIN ANLAMI ÜZERİNE (17 Ocak 2019 - Perşembe)
ÇEKİM VAR DA, ÇEKEN DE VAR MI? (15 Ocak 2019 - Salı)
NE KADAR VE NEREDE KUANTUM? (10 Ocak 2019 - Perşembe)
İKİ İLKOKULUM VE İKİ ÖĞRETMENİM (I) (03 Ocak 2019 - Perşembe)
ENTROPİ: YAŞAMIN BEDELİ Mİ? (29 Aralık 2018 - Cumartesi)
KİŞİSEL İLİŞKİLER VE TOPLUMSAL YAPI (27 Aralık 2018 - Perşembe)
POSTMODERN YAŞAM (25 Aralık 2018 - Salı)
MODERN YAŞAM (22 Aralık 2018 - Cumartesi)
GELENEKSEL YAŞAM (20 Aralık 2018 - Perşembe)
SİZİN ANNENİZ HİÇ ÖLMESİN… (18 Aralık 2018 - Salı)
OKUMAK VE YAZMAK (13 Aralık 2018 - Perşembe)
GENÇLERE TAVSİYELER (08 Aralık 2018 - Cumartesi)
NEREYE GİDİYORUZ? (04 Aralık 2018 - Salı)
YERELLİK Mİ? EVRENSELLİK Mİ? (22 Kasım 2018 - Perşembe)
NİCELİK Mİ? NİTELİK Mİ? (20 Kasım 2018 - Salı)
YAŞAMDAKİ DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM (15 Kasım 2018 - Perşembe)
ENERJİMİZİ NEREDE HARCIYORUZ? (06 Kasım 2018 - Salı)
ÜLKEMİZİN ENERJİ SEPETİNE BAKIŞ (03 Kasım 2018 - Cumartesi)
ENERJİ NEDİR? NE DEĞİLDİR? (II) (30 Ekim 2018 - Salı)
ENERJİ NEDİR? NE DEĞİLDİR? (I) (27 Ekim 2018 - Cumartesi)
Sayfa:
Resmi İlanlar

SAYFA EDİTÖRÜ

/resimler/2015-4/16/1020184616446.jpg

 

    Süleyman ERDOĞAN
     editor@kayserihaber.com.tr 
    

Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
14 Ekim 2019 Pazartesi
KAYTV

Kaytv kayseri üzerinde

 

İLETİŞİM

Adres : Turgut Reis Mahallesi
İlgi Sok. Şehit İsmal Uygun Ap
No:22/A Kocasinan / KAYSERİ
Telefon : 0 352 235 63 63
Fax : 0 352 235 84 74

 

KANALIMIZA ABONE OL