ÜLKEMİZİN ENERJİ SEPETİNE BAKIŞ
Bilimsel ve Sistemsel Bakış - Prof. Dr. Ünal ÇAMDALI
Tarih: 3.11.2018 00:00:01 / 410okunma / yorum
Prof. Dr. Ünal ÇAMDALI

Değerli dostlar, bu gün de sizlerle ülkemizin enerji yapısı ile ilgili biraz konuşmak istiyorum. Bildiğiniz gibi enerji, hem bireysel hem de toplumsal açıdan hayati öneme sahip bir olgu. Enerji sorunu da ayrıca üzerinde durulması gereken bir konu. Bu sorunu çözen toplumlar, pek çok sorununu da çözmüş demektir. Enerji sorununu çözemeyenler de enerji sorunu ile birlikte bu soruna bağlı olan diğer sorunlarını da çözememiş demektir. Ayrıca enerji konusunun pek çok boyutları da vardır. Bunlar; enerjinin ekonomik ve stratejik araç olarak kullanılmasından, ülkeler arası ilişkilerde bir koz olarak kullanılmasına kadar pek çok alanda karşımıza çıkmaktadır.

Bu yazıda, öncelikle ülkemizin enerji arzı, sayılara bağlı olarak ortaya konmaya çalışılacaktır. Sayılar, bu noktada tablonun ifade edilmesi açısından önemlidir. Zira amacımız sizleri sayılara boğmak değil, sepeti açmak ve içini yansıtmak olacaktır.

Ülkeler bazında enerji arz, talep ve kullanım değerleri büyük rakamlar olduğundan, bunlar genel olarak TEP (1 ton eşdeğer petrol karşılığı) birimi ile ifade edilmektedir. 1 TEP de yaklaşık olarak 10 milyon kilo kaloriye eşit bir değerdir. Bu enerji değerinin diğer kaynaklar açısından yaklaşık eşdeğeri ise; 1 ton fueloil, 11.600 kWh, 3 ton linyit, 1,6 ton taşkömürü, 1.200 m3 doğal gazdır.

TC Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Enerji İşleri Genel Müdürlüğünün internet sayfasındanelde edilen değerlere göre: 2016 yılında ülkemizin enerji arzı 136 milyon TEP olarak gerçekleşmiştir. 2017 rakamları henüz açıklanmamıştır. Bu bakımdan ülkemizin enerji sepetinin açılması noktasında 2016 yılı referans alınacaktır. 2017 yılı için enerji arzı tahminen 140 milyon TEP civarlarında olması beklenmektedir.  

2016 yılı için ülkemizin enerji arzının dağılımı yani enerji sepetindeki yakıtlar, yüzdesel oranlarla şunlardır: %28´i doğal gaz, %21´i ham petrol, %17´si taş kömürü, %10´u linyit, %10´u petrol ürünleri, %4´ü hidrolik, %4´ü jeotermal ve diğer ısı kaynakları, %2´si biyoenerji ve atıklar, %1´i rüzgâr, %1´i de güneş ve %2´si de diğer kaynaklar ve rakamların yuvarlatılmasından kaynaklı artık değerdir.

Aynı kaynağa göre, ülkemiz 2016 yılında yaklaşık olarak 113 milyon TEP karşılığı enerji ithalatı gerçekleştirmiştir. Bunlar da; 38,24 milyon TEP doğal gaz (46 milyar m3), 26,205 milyon TEP ham petrol (25 milyon ton), 24,6 milyon TEP petrol ürünleri (24,7 milyon ton), 23,2 milyon TEP taş kömürü (36,2 milyon ton), 544 bin TEP elektrik (6330 GWh) ve 381 bin TEP de kok (590 bin ton) olarak belirtilmiştir. Buna karşılık 7 milyon TEP karşılığında da petrol ürünleri, doğal gaz, elektrik, taş kömürü ve kömür katranı gibi enerji kaynaklarını da ihraç etmiştir. Bu durumda, ihracatı düştüğümüzde, net enerji ithalatımız yaklaşık olarak 106 milyon TEP olarak gerçekleşmiştir. Enerji değeri açısından, ihracatı da düşünce, toplam enerji arzımız içerisinde yerli kaynak oranı %22, ithal oranı ise %78´olmuştur.

2016 yılında ülkemizin enerji ithalatı için ödediği parasal değer yaklaşık olarak 27,2 milyar $ iken, 2017 yılında 37,2 milyar $ olarak gerçekleşmiştir. Ülkemizin cari açığı ise; 2016´da 33,14 milyar $; 2017´de 47,1 milyar $ olmuştur.

Ülkemiz 2016 yılında 1 TEP enerji ithal etmek için yaklaşık olarak 241 $ ödemiştir. 2016 yılı için 1 varil ham petrolün ortalama değeri 43,7 $ olduğu varsayılırsa ve 1 ton ham petrol de 7 varil olduğuna göre; 1 ton ham petrolün değeri 7x43,7 $=306 $´dır. 1 TEP´de yaklaşık olarak 1 ton ham petrolün enerjisine eşdeğer olduğuna göre, ülkemiz 1 TEP enerji için ortalama olarak 5,5 varil ham petrolün fiyatı kadar bir bedel ödemiştir.

Buradan ithal enerjinin maliyetinin, ülke ekonomisi için ne kadar önemli olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Ayrıca tasarrufa ve alternatif yerli enerji kaynaklarına yönelmenin bir zorunluluk olduğu olgusu da doğmaktadır.

2016 yılında enerji için ödediğimiz parasal miktar, cari açığın yaklaşık olarak %82´sine karşılık gelmektedir. Demek ki ülkemizin enerji sorunu çözülebilirse, hemen hemen cari açık problemi ve bundan kaynaklı diğer sorunlarımızın da neredeyse %82´si çözülmüş olacaktır.

Değerli dostlar, bugün rakamlara dayalı olarak, ülkemizin enerji arzını yani enerji sepetinde bulunan kaynakları, hem enerji hem de ekonomik değeri açısından sizler için ifade etmeye çalıştık.  Bu bağlamda enerjinin dünya ölçeğindeki değerinin sadece parasal karşılığının ne kadar da yüksek miktarlara karşılık geldiği, ülkemiz için ortaya konan miktardan tahmin etmek zor değildir. Dolayısıyla devletlerin enerji için neden kıyasıya bir mücadele içerisinde olduğu da bu tablodan rahatlıkla anlaşılmaktadır. Bu bakımdan daha önceki yazılarımızda da belirtildiği gibi, enerjinin israf edilmemesi hususu büyük önem ifade etmektedir.

 

Bir sonraki yazımızda kısmet olursa, ülkemizin enerji arzının sektörlere göre dağılımı ve kullanımı konusundan bahsedeceğiz.

 

Şimdilik, hoşça kalın! Enerjik takılın!  Geleceğe bakın! ...

Anahtar Kelimeler: ÜLKEMİZİN, ENERJİ, SEPETİNE, BAKIŞ
Yazarın Diğer Yazıları
SOSYAL MEYDANDAN SOSYAL MEDYAYA (19 Ocak 2019 - Cumartesi)
YAŞAMIN ANLAMI ÜZERİNE (17 Ocak 2019 - Perşembe)
ÇEKİM VAR DA, ÇEKEN DE VAR MI? (15 Ocak 2019 - Salı)
NE KADAR VE NEREDE KUANTUM? (10 Ocak 2019 - Perşembe)
İKİ İLKOKULUM VE İKİ ÖĞRETMENİM (I) (03 Ocak 2019 - Perşembe)
ENTROPİ: YAŞAMIN BEDELİ Mİ? (29 Aralık 2018 - Cumartesi)
KİŞİSEL İLİŞKİLER VE TOPLUMSAL YAPI (27 Aralık 2018 - Perşembe)
POSTMODERN YAŞAM (25 Aralık 2018 - Salı)
MODERN YAŞAM (22 Aralık 2018 - Cumartesi)
GELENEKSEL YAŞAM (20 Aralık 2018 - Perşembe)
SİZİN ANNENİZ HİÇ ÖLMESİN… (18 Aralık 2018 - Salı)
OKUMAK VE YAZMAK (13 Aralık 2018 - Perşembe)
GENÇLERE TAVSİYELER (08 Aralık 2018 - Cumartesi)
NEREYE GİDİYORUZ? (04 Aralık 2018 - Salı)
YERELLİK Mİ? EVRENSELLİK Mİ? (22 Kasım 2018 - Perşembe)
NİCELİK Mİ? NİTELİK Mİ? (20 Kasım 2018 - Salı)
YAŞAMDAKİ DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM (15 Kasım 2018 - Perşembe)
ENERJİMİZİ NEREDE HARCIYORUZ? (06 Kasım 2018 - Salı)
ENERJİ NEDİR? NE DEĞİLDİR? (II) (30 Ekim 2018 - Salı)
ENERJİ NEDİR? NE DEĞİLDİR? (I) (27 Ekim 2018 - Cumartesi)
Sayfa:
Resmi İlanlar

SAYFA EDİTÖRÜ

/resimler/2015-4/16/1020184616446.jpg

 

    Süleyman ERDOĞAN
     editor@kayserihaber.com.tr 
    

Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
22 Ocak 2019 Salı
KAYTV

Kaytv kayseri üzerinde

 

İLETİŞİM

Adres : Turgut Reis Mahallesi
İlgi Sok. Şehit İsmal Uygun Ap
No:22/A Kocasinan / KAYSERİ
Telefon : 0 352 235 63 63
Fax : 0 352 235 84 74

 

KANALIMIZA ABONE OL