YABANCI ÖZENTİSİ SÖZCÜKLER
Yeni Dünya - H. Ali YILDIRIM
Tarih: 11.3.2019 00:00:04 / 2134okunma / yorum
H. Ali YILDIRIM

Yüzlerce yazı yazıldı, konferanslar düzenlendi ama ‘Yabancı özentisi sözcük´ kullanma hastalığından vazgeçemedik. ‘Yabancı özentisi sözcük´ ile ‘Yabancı kökenli sözcük´ ü birbirine karıştırmayalım. Her dil komşu dillerden ödünç sözcük alır ve yerleşik hale gelir. Mesela ‘Hukuk´ Arapça bir kelimedir, yüzyıllarca benimsenmiş ve dile yerleşmiştir. Bununla didişmekten bahsetmiyorum. Ancak ‘Mütemmim Cüz´ artık genç nesile ağır gelebilir, ‘Ayrılmaz Parça´ olarak mevzuatta yerini almalıdır. Aynı şekilde ‘tren´ batı sözcüğüdür ve bununla da didişemeyiz. ‘Uçak´ gibi ta baştan bir sözcük bulsaydık iyiydi, ama olmamış. Ancak batılının TGV dediği şeye biz YHT (Yüksek Hızlı Tren) dedik, bu da gayet iyi…

Reçeteye yazılan tanılar dilimiz ile barışık değil. Herkesin Latince bilmesi gerekmiyor, ama bir bakışta ne olduğunu anlamamız gerekiyor. Reçetemizi tercüme ettirmek zorunda kalmamalıyız. Mesela; sürekli panik ve acelecilik içinde olup, zamanı yetersiz bulan insanlar vardır. Biz bunlara ‘Telaşe Müdürü´ deriz. Sözlüğe göre bu haldeki insanların hastalığına ‘Koşuşturma epilepsisi´, Latincede ‘Epilepsia cursiva´ deniliyormuş. (Umarım yanlış değildir, yanlışsa da böyle varsayalım). Stresten dolayı muayene olduğunuzu ve tanı olarak ‘Epilepsia cursiva´ yazıldığını düşünün. Muhtemelen kendinizi olduğunuzdan daha kötü hissedecek ve karamsarlığa kapılacaksınızdır. Çünkü anlamadığınız bir tanı var ortada. Bilinmeyen korku verir. Öyle ya, koskoca (!) Roma İmparatorluğu buna bir isim koymuş, mutlaka ciddi bir şeydir. Bunun yerine tanı olarak ‘Gereksiz Telaş´ dense ne olur ki?...

1991 yılında bir yabancı askeri gemide geçici görevli idim. Bir ara göğsümde rahatsızlık duydum, bıçak saplanır gibi bir ağrı vardı. Gemi doktorunu gördüm ve muayene sonrasında doktor büyükçe bir akciğer resmi göstererek bronşların ne olduğunu, üşütme nedeniyle iltihaplanabildiğini, bunun da sızı yapabileceğini anlattı. Kamaralardaki klimalar nedeniyle olduğunu ekledi. İlacımı verip “Yaklaşık bir hafta içinde normale döneceksiniz, olmazsa geri gelin” şeklinde net bir ifade kullandı. (ASYE ve yanına iki ilaç yazıp kapıyı göstermedi). ‘Alt solunum yolu enfeksiyonu´ bile demedi çünkü ona göre bu terimi bilmek zorunda değildim. O doktor kendi vatandaşlarına da aynı konuşma dilini kullandı…

Bizde ise entelektüel (Tahsilli) tayfa, yaban dili ile kodlu konuşmayı pek sever. Bu durum, entelektüel ile halk arasına derin bir yarık, yarığın iki tarafına da kalın birer duvar çeker. Bunun acilen düzeltilmesi gerekir. Bunun için tıp, mühendislik, hukuk vb. alanların günlük yaşamı ilgilendiren terimleri yeniden yazılmalıdır. Hasta doktoru dinlerken başka, tanıya bakarken başka bir sözcükle karşılaşmamalıdır. Çünkü bu durumda bir insan kendini aptal gibi hissedebilir. İleri gideyim, evet, aptal hissettirir, sonra da okumuş tayfa kibirlenir, toplumda aklı Kaf dağında seçkinci katmanlar oluşur. Sonra bu durum diğer alanlara sıçrar, mühendisle ustabaşı, avukatla müvekkil birbirini anlamaz olur, anlamayınca ayrımcılık başlar…

Türkçe terimler kullanılsın derken; Malatya´daki yaşlı kadının doktora “Hıbilik basiy” demesini kastetmiyorum. Ama doğruysa, reçeteye ‘Pavor nocturnus´ olarak ta yansımamalıdır. Bu tanı ‘Karabasan´ gibi bir şey olmalıdır. Bu hassas bir ayrımdır. Aynı şekilde, Ortopedist (Türkçesi ne ise?) reçeteme ‘Kırık´ yerine ‘Fraktür´ yazmamalıdır. Sağlık Bakanlığı Yönergeleri buna göre değiştirilmelidir. Bu müfettişlerin işlerini de kolaylaştıracaktır. Tabi yönerge yazmak tek başına bir anlam ifade etmez, Yönetmelik ve Kanun gibi üst mevzuat ile de uyumlu olması gerekecektir. Usulen önce kanunu, ardından Yönetmelik ve Yönergeleri düzenlemek gerekir. Ancak mevcut yasaları alıp sadece terimleri değiştirirseniz kanunun ruhu kaybolacaktır. Esas olan günün şartlarına göre yeniden kaleme alınıp günümüze uygun yeni bir ruh verilmesidir. Yeni yönetim sistemi ile Meclis 500-600 kişilik bir milletvekili ordusuyla Devleti yönetme saçmalığından kurtulduğuna göre artık zamanını buna ayırabilir. Yeni mevzuat meslek erbabının da hoşuna gitmeyecektir çünkü bu yaştan sonra yeniden ders çalışması gerekecek. Olsun, terim karmaşası nedeniyle darmadağın olan zihin toplanır bütünlük arz eder, özgüven artar, ne dediğimizi biliriz. Böylece toplum olarak ta kendimiz olmanın temelini atmış oluruz…

Anahtar Kelimeler: YABANCI, ÖZENTİSİ, SÖZCÜKLER
Yazarın Diğer Yazıları
TİLKİ İLE KURT (08 Nisan 2019 - Pazartesi)
YAPAY ZEKÂ NEDİR? (25 Mart 2019 - Pazartesi)
GÜLÜMSEYEN TOPLUMLAR (04 Mart 2019 - Pazartesi)
İKİRCİKLİ ZİHİNLER (25 Şubat 2019 - Pazartesi)
AB SÜRECİNDE KİMLİK ETKİSİ (18 Şubat 2019 - Pazartesi)
KENDİN OLMAK (11 Şubat 2019 - Pazartesi)
YETKİ VE SORUMLULUK (04 Şubat 2019 - Pazartesi)
ZAMANIN RUHU İLE YAŞAMAK (28 Ocak 2019 - Pazartesi)
ROBINSON CRUSOE VE CUMA (21 Ocak 2019 - Pazartesi)
SOSYAL MEDYANIN DÜMEN SUYU (14 Ocak 2019 - Pazartesi)
FARKINDALIK PANZEHİRDİR (07 Ocak 2019 - Pazartesi)
ABD SONRASI SURİYE (01 Ocak 2019 - Salı)
ABD SURİYE´DEN ÇEKİLİYOR MU? (24 Aralık 2018 - Pazartesi)
ERKEK EVLAT MESELESİ (17 Aralık 2018 - Pazartesi)
SARI YELEK (10 Aralık 2018 - Pazartesi)
AVRUPA ORDUSU (03 Aralık 2018 - Pazartesi)
TÜRK AKIMI (26 Kasım 2018 - Pazartesi)
TRUMP, BİR GORBAÇOV MODELİ MİDİR? (19 Kasım 2018 - Pazartesi)
DÜNYA YENİDEN Mİ KUTUPLAŞIYOR? (12 Kasım 2018 - Pazartesi)
EŞİTLİK DERKEN NELER OLDU? (05 Kasım 2018 - Pazartesi)
KAŞIKÇI DAVASI (22 Ekim 2018 - Pazartesi)
50 YIL SONRA (08 Ekim 2018 - Pazartesi)
FIRAT´IN ÖTESİ (24 Eylül 2018 - Pazartesi)
İDLİB´İN ÖNEMİİDLİB´İN ÖNEMİ (10 Eylül 2018 - Pazartesi)
ONAYLANMA İHTİYACI (27 Ağustos 2018 - Pazartesi)
KÜRESEL DÜNYA ‘KÜRESEL LIFE´ (20 Ağustos 2018 - Pazartesi)
DOLAR SAVAŞLARI (13 Ağustos 2018 - Pazartesi)
TÜRK SAVUNMA SANAYİİ (06 Ağustos 2018 - Pazartesi)
S-400 HAVA SAVUNMA FÜZE SİSTEMİ (HSFS) (30 Temmuz 2018 - Pazartesi)
CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİ-3 (19 Temmuz 2018 - Perşembe)
CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİ-2 (17 Temmuz 2018 - Salı)
CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKUMET SİSTEMİ-1 (16 Temmuz 2018 - Pazartesi)
EMPERYAL POLİTİKALARIN TEMELİ (09 Temmuz 2018 - Pazartesi)
SEÇİM SONRASI DIŞ DENGELER (02 Temmuz 2018 - Pazartesi)
PASİF SALDIRGANLIK (25 Haziran 2018 - Pazartesi)
STOCKHOLM SENDROMU (11 Haziran 2018 - Pazartesi)
FIRAT´IN DOĞUSU (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
ABD KUDÜS´TE NE ARIYOR? (28 Mayıs 2018 - Pazartesi)
DÜNYA NEREYE GİDİYOR? (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
BABALAR VE OĞULLAR (07 Mayıs 2018 - Pazartesi)
KİMLİĞİMİZ NASIL OLUŞUYOR? (30 Nisan 2018 - Pazartesi)
AKDENİZ ENERJİ SAVAŞLARI (21 Nisan 2018 - Cumartesi)
Sayfa:
Resmi İlanlar

SAYFA EDİTÖRÜ

/resimler/2015-4/16/1020184616446.jpg

 

    Süleyman ERDOĞAN
     editor@kayserihaber.com.tr 
    

Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
26 Nisan 2019 Cuma
KAYTV

Kaytv kayseri üzerinde

 

İLETİŞİM

Adres : Turgut Reis Mahallesi
İlgi Sok. Şehit İsmal Uygun Ap
No:22/A Kocasinan / KAYSERİ
Telefon : 0 352 235 63 63
Fax : 0 352 235 84 74

 

KANALIMIZA ABONE OL