ZAMANDA YAŞAMAK ZAMANLA ANLAMAK
Bilimsel ve Sistemsel Bakış - Prof. Dr. Ünal ÇAMDALI
Tarih: 26.8.2019 00:00:03 / 542okunma / yorum
Prof. Dr. Ünal ÇAMDALI

 

Değerli dostlar, kişilerin yaşam anlayışı ve yaşama bakış açısı;zamana ve yaşa göre değişim göstermektedir. Bunların her ikisi de zamana ve yaşa bağlı değerlerdir. Bu hususta, zamanın algılarıve anlayışları da etkilidir.Aynı zaman diliminde olsa da anlayışlar ve bakış açısıyaşa göre de değişmektedir. Bir toplumda aynı zamanda yaşayan farklı yaşlardaki insanların yaşam anlayışları ve yaşama bakış açıları farklılık gösterebilmektedir. Bazı değerler yaşla veya yaşamla önemli ölçüde değişebilmektedir. Kaldı ki bir batılı düşünüre göre görüşlerini değiştirmeyenler ancak ölüler ile delilerdir.

Akıl yaşta değil, başta olsa da akıl yaşa birazda yaş ile veya zamanla gelmektedir. Yaş denilen şey aslında bir anlamda yaşanmışlıktır, tecrübedir. İnsanoğlu yaşama dair pek çok olguyu eğitim ve öğretim ile öğrense deonları yaşamdapekiştirmektedir. Ancak yaşayarak değerlendirmektedir. Yaşayarak birçok şeyi daha iyi anlamaktadır. Diğer bir ifadeyle yaşama dair olgular, yaşanarak anlam kazanmaktadır. Dolayısıyla,özellikle gençlerintecrübeleri önemsemesi ve onlara değer vermesi gerekmektedir. Onların bu hususta daha hassas olması kendileri açısından fayda getirecektir.

Değerli dostlar, zaman ilerlerken yaşamda nesil değişimi de gerçekleşmektedir. Sosyal yaşamda hep bir dinamizm söz konusudur. Tabiri caizse yaşam maçında birileri yedekler kulübesine giderken ya da maçtan çekilirken diğerleri de gidenlerinyerini doldurmaktadır. Bir nesil yaşam oyunundan çekilirken diğer bir nesil de onların yerini almaktadır. Onların yerine geçmektedir. Yaşamda genel olarak işlerin en önemli kısmını da daha genç olanlar sırtlamaktadır. Belki de bu yüzden, örneğin memur olmak ve askerlik için yaş sınırı getirilmektedir. Gençlik bu noktada yaşamda en etkili rolün oynandığı çağdır. Gençlik, enerjik ve dinamik bir yaş dilimidir. Ancak tecrübe ile de desteklenmesi de gerekmektedir. Yöneticilerin yani gençleri yönetenlerin belli bir yaşta ve tecrübede olmaları da belki de bu yüzden önemlidir hatta gereklidir. Genç arkadaşların enerjilerini tecrübe ile birleştirmesi; kendilerini yetiştirmesi, kendileri ve yaptıkları işlerin işlevselliğinin artırılmasıaçısından önem ifade etmektedir. Bunlar toplumsal yaşamın kalitesi için de gereklidir.

Değerli dostlar, dünyada mekânlar bile zamanla değişmektedir. Sadece mekân mı? Toplum değişmekte, eşya değişmekte, teknoloji değişmekte, algılar ve yapılar bile değişmektedir. Bir anlamda dönüşmektedir. Değişime direnmek ise mümkün görünmemektedir. Değişime direnmek ancak belli bir süre ile olanaklı olsa gerektir. Bazı filozoflar bir kavramın veya olgunun doğruluğunu, yaşamda etkili olduğu süre ile karşılaştırmış ve aralarında doğru bir orantı olduğunu belirtmişlerdir. Onlara göre bir kavram veya olgu ne kadar doğru ise değişimden etkilenmesi o kadar az ve etkili olma süresi de o kadar fazladır. Bu yaklaşım, yaşamda moda olarak tabir edilen ve kısa süreli etkili olan yaklaşımları, görüş ve düşünceleri tanımlaması açısından manidardır. Gerçekten hayata fazla anlam katmayan kavramların, olguların hattadüşüncelerin ömürleri de kısa olmaktadır. Uzun ömürlü olanlar ise etki ve katkıları derin olanlardır. Bunların unutulmaları ve yaşamdan çekilmeleri de o kadar uzun zaman almaktadır. Bu bakımdan kavramların olguların veya düşüncelerin yaşamda kaldıkları süre ile etkinlikleri arasında ilişki kurmak veya değerlendirmede bulunmak mümkündür.

Değerli dostlar, insanoğlu için de durum benzerdir. İnsan ne yaparsa yapsın,belirli zaman içerisinde, sınırlı bir ömrü vardır. Bu dünya,büyük ozanımız Veysel´in de dediği gibi bir handır. Hana birileri gelir, birileri de gider. Sanki iki kapılıdır. Bir giriş bir de çıkış kapısı vardır.  Dünya aynı zamanda bir oyun sahnesidir. Bazıları oyun sahnesinden çekilirken bazıları da oyun sahnesine yeni girmektedir. Bazılarının oyunda çok güçlü rolü olurken bazılarının da daha az etkili veya zayıf rolüolmaktadır. Ancak nihayetinde,herkesin kendine has bir rolü vardır. Kimi öyle kimi böyle, bir şekilde rolünü diğer bir ifadeyle görevini gerçekleştirmektedir. Rollerin dağılımı, biraz da kişinin kaderi ile de ilgili olsa gerekir. Tıpkı bir ABD Başkanının ifade ettiği gibi kimileri doğuştan liderdir, kimileri de sonradan lider olmak zorunda kalmıştır. Başkana göre kader kimilerini lider yapmış, kimilerinide lider olmaya zorlamıştır. İşin bu boyutunun olduğu da unutulmaması gereken başka bir gerçektir. Bazıları doğuştan yetenekli veya belli koşullar içinde gelişirken, bazıları da koşulları zorlayarak belli rolleri üstlenmektedir. Burada kişilerin bireysel çabalarının da önemli olduğu muhakkaktır. Bunun da belirtilmesi gerekmektedir. Ancak her şeye rağmen, her şeyi salt yeteneklere, içerisinde bulunulan koşullara veya kişisel çabalara bağlamak da pek de doğru değildir. Burada bir bileşen durumile diğer başka koşulların etkinliğinden de bahsetmek gerekmektedir.

Değerli dostlar, konu biraz dağılıyor gibi olsa da aslında konu yaşam gibi tek ve bütün. Burada asıl vurgulamak istediğim husus; zaman ilerliyor, zamanla birlikte yaş artıyor, ömür sermayesi de azalıyor. İnsan yaşla birlikte yaşama ve zamana sanki yabancılaşıyor. Hatta belki de kendinden bile uzaklaşıyor. Eskiden kendimi bile tanıyamıyorum diyen insanların, ne demek istediği, şimdi daha iyi anlaşılıyor. Zira o insanların belki de tanıdıkları gitmiş, yakınları bitmiş ve yaşam belki de onlariçin bambaşka bir hale dönüşmüş oluyor.

Yaşamın makro yapısı genellikle aynı kalsa da mikro yapısı hep değişiyor. Örneğin her gün, aynı caddede yürüyen insanlar görülüyor. İnsanlar her gün, aynı caddede belki de kalabalıklar halinde yürüyor. İşlerine gidiyor veya farklı ihtiyaçlarını gidermek için hep bir yerden başka bir yere gidip,geliyor. Manzara değişmiyor. Ancak değişen şeylerde oluyor. Zaman ve caddede yürüyen insanlar aslında değişiyor. Dün görülen insanların pek çoğu belki de bugün görülmüyor. Bugün gördüklerimizin çoğu dünküler olmuyor. Bugün görünenlergenellikle başka insanlar oluyor. Bizler caddede hep yürüyenleri görsek de onlar çoğu zaman farklı insanlardan oluşuyor. Tıpkı bugünün dün, dünün de bugünolmadığıgibi bir durum doğuyor. Bu bakımdan,yukarıda da ifade edildiği gibi makro yapı sabit kalsa da mikro yapı sabit kalamıyor vedeğişiyor. Birileri gelirken diğerleri gidiyor. Birileri giderkende diğerleri geliyor…

Değerli dostlar, yaşamda belli bir yaşa gelince veroller de zayıflayınca;değerlerin hiyerarşisi de değişiyor. Adeta değer verilenlerin yerleri yani sıraları yer değişiyor. Yaş ilerleyince, genelde daha önce değer verilmeyen veya daha az değer verilen şeyler en değerli; en çok değer verilenler de belki de en az değerli olabiliyor. Örneğin yaşamda kişisel iletişime önem vermeyenlerin, daha sonra en çok değer verdikleri şeyin kişisel iletişim olduğu çoğu zamangözlenebiliyor. Ancak o zaman daiş işten geçiyor…

Yıllar önce bir komşumuz vardı. Evine misafir gelmesini de pek istemezdi. Hatta gelenleri de bazen almazdı. Kapıyı da açmazdı. Sonra çok yaşlandı ve yalnız kaldı. Kapısını hep açık bıraktı.Ancak bu sefer de gelen olmadı. Nur içinde yatsın komşumuz, o da durmadı…

Eskiler boşuna dememişler; kişiler(zamanla) sevdikleriyle sınanır. Buradan da anlaşılıyor ki bazı şeyler ancak zamanla, yaşayarak anlaşılır. Unutulmasın ki anlama süresi ne kadar kısa olursa kişi için o kadar faydalıdır…

 

Hoşça kalın…

 

 

 

 

                                                                                                                         

Anahtar Kelimeler: ZAMANDA, YAŞAMAK, ZAMANLA, ANLAMAK
Yazarın Diğer Yazıları
KAHRAMAN TÜRK KAVMİ: ÖZBEKLER (16 Ekim 2019 - Çarşamba)
KAYSERİLİ EMİN AMCA (07 Ekim 2019 - Pazartesi)
KAYSERİ LİSESİ (30 Eylül 2019 - Pazartesi)
ALINGANLIK ÜZERİNE (23 Eylül 2019 - Pazartesi)
BASKETBOL ŞAMPİYONASI VE ANIMSATTIKLARI (16 Eylül 2019 - Pazartesi)
İNSANLAR, BAYRAMLAR VE ANLAMLAR… (19 Ağustos 2019 - Pazartesi)
BU NASIL BİR DAVRANIŞ?.. (05 Ağustos 2019 - Pazartesi)
SÜMER LİSESİ… (27 Temmuz 2019 - Cumartesi)
SADECE BİZ Mİ VARIZ? (15 Temmuz 2019 - Pazartesi)
HANGİ SORUNLARA HANGİ SORULAR… (12 Temmuz 2019 - Cuma)
FİZİK BİLMEK NE ANLAMA GELİR?.. (04 Temmuz 2019 - Perşembe)
SORUNSUZ BİR YAŞAM OLACAK MI?.. (29 Haziran 2019 - Cumartesi)
SORUNLARI KİMLER ÇÖZECEK? (27 Haziran 2019 - Perşembe)
DÜNYA KAÇ MİLYAR İNSANI BESLEYEBİLİR? (22 Haziran 2019 - Cumartesi)
DİLİN ÖNEMİ VE DEĞERİ (20 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR SINAVIN ARDINDAN… (18 Haziran 2019 - Salı)
İNSAN KAYNAĞIMIZ (15 Haziran 2019 - Cumartesi)
GENÇLERE SINAVLARLA İLGİLİ TAVSİYELERİM… (13 Haziran 2019 - Perşembe)
MAL MÜLK SEVDASI… (10 Haziran 2019 - Pazartesi)
DOSTLUKLAR VE BAYRAMLAR… (04 Haziran 2019 - Salı)
KARAR VERMEK… (01 Haziran 2019 - Cumartesi)
KİŞİSEL İLETİŞİMİN FORMÜLÜ VAR MI? (30 Mayıs 2019 - Perşembe)
BİLİM SÖYLEŞİLERİ (25 Mayıs 2019 - Cumartesi)
19 MAYIS GÜNÜ KUTLAMALARINDAN BİR ANI (II) (22 Mayıs 2019 - Çarşamba)
ÇOK HIZLI AKIP GİDEN ZAMAN... (18 Mayıs 2019 - Cumartesi)
TOPLUMSAL GÜVEN SORUNU (14 Mayıs 2019 - Salı)
İNSAN DA BİR ISI MAKİNASI MI? (11 Mayıs 2019 - Cumartesi)
TOPLUMSAL ENERJİMİZ (09 Mayıs 2019 - Perşembe)
KASABAYA ELEKTRİĞİN GELDİĞİ GECE… (04 Mayıs 2019 - Cumartesi)
TUZHİSAR´IN SIHHİYECİSİ (25 Nisan 2019 - Perşembe)
KİME HANGİ BİLGİ GEREKLİ… (23 Nisan 2019 - Salı)
TÜKETEN İNSAN TÜKENEN CİHAN… (20 Nisan 2019 - Cumartesi)
KARADELİĞİN FOTOĞRAFI (18 Nisan 2019 - Perşembe)
YAPAY ZEKÂDAN DOĞAL ZEKÂYA (13 Nisan 2019 - Cumartesi)
TV KANALLARINA (AKADEMİK) BAKIŞ (09 Nisan 2019 - Salı)
HATA YAPMANIN YOLLARI (02 Nisan 2019 - Salı)
HAYATIN ÜNİVERSİTESİ OLUR DA… (28 Mart 2019 - Perşembe)
PARANIN KANUNU (26 Mart 2019 - Salı)
KIYAMETİN ENTROPİSİ (23 Mart 2019 - Cumartesi)
KÜRESEL ISINMA KÜRESEL BOZUNMA (21 Mart 2019 - Perşembe)
İCAT ÇIKARMA! (19 Mart 2019 - Salı)
KÜRESELLEŞEN DÜNYA YALNIZLAŞAN SİMA (16 Mart 2019 - Cumartesi)
HIRSLAR VE TUTKULAR (14 Mart 2019 - Perşembe)
SORUNLARIN KAYNAĞI VE ÇÖZÜMÜ (12 Mart 2019 - Salı)
BİLİM HER ŞEYİ AÇIKLAR MI? (05 Mart 2019 - Salı)
TECRÜBE Mİ TEORİ Mİ? (02 Mart 2019 - Cumartesi)
SAMİMİYET, GAYRET VE BAŞARI (28 Şubat 2019 - Perşembe)
ELEŞTİRİ VE ELEŞTİREL BAKIŞ (26 Şubat 2019 - Salı)
BİLGİNİN ÜRETİMİ VE GELİNEN NOKTA… (23 Şubat 2019 - Cumartesi)
KALIPÇI BAKIŞTAN KALBİ BAKIŞA (21 Şubat 2019 - Perşembe)
HAYAT BAYRAM OLMASA DA… (19 Şubat 2019 - Salı)
HAYAT BAYRAM OLSA İNSANLAR DA BİRLİK (16 Şubat 2019 - Cumartesi)
TELEVİZYONLARDAKİ PROGRAMLAR (14 Şubat 2019 - Perşembe)
AKIL YAŞTA MI? BAŞTA MI? (09 Şubat 2019 - Cumartesi)
BİLİMİN TABANA YAYILMASI (07 Şubat 2019 - Perşembe)
OTİZM: BİR SALGIN MI? (02 Şubat 2019 - Cumartesi)
TOPLUMSAL DUYARSIZLIĞIN ARTIŞI MI? (31 Ocak 2019 - Perşembe)
DEĞİŞEN DÜNYA DEĞİŞEN İNSAN (24 Ocak 2019 - Perşembe)
SOSYAL MEYDANDAN SOSYAL MEDYAYA (19 Ocak 2019 - Cumartesi)
YAŞAMIN ANLAMI ÜZERİNE (17 Ocak 2019 - Perşembe)
ÇEKİM VAR DA, ÇEKEN DE VAR MI? (15 Ocak 2019 - Salı)
NE KADAR VE NEREDE KUANTUM? (10 Ocak 2019 - Perşembe)
İKİ İLKOKULUM VE İKİ ÖĞRETMENİM (I) (03 Ocak 2019 - Perşembe)
ENTROPİ: YAŞAMIN BEDELİ Mİ? (29 Aralık 2018 - Cumartesi)
KİŞİSEL İLİŞKİLER VE TOPLUMSAL YAPI (27 Aralık 2018 - Perşembe)
POSTMODERN YAŞAM (25 Aralık 2018 - Salı)
MODERN YAŞAM (22 Aralık 2018 - Cumartesi)
GELENEKSEL YAŞAM (20 Aralık 2018 - Perşembe)
SİZİN ANNENİZ HİÇ ÖLMESİN… (18 Aralık 2018 - Salı)
OKUMAK VE YAZMAK (13 Aralık 2018 - Perşembe)
GENÇLERE TAVSİYELER (08 Aralık 2018 - Cumartesi)
NEREYE GİDİYORUZ? (04 Aralık 2018 - Salı)
YERELLİK Mİ? EVRENSELLİK Mİ? (22 Kasım 2018 - Perşembe)
NİCELİK Mİ? NİTELİK Mİ? (20 Kasım 2018 - Salı)
YAŞAMDAKİ DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM (15 Kasım 2018 - Perşembe)
ENERJİMİZİ NEREDE HARCIYORUZ? (06 Kasım 2018 - Salı)
ÜLKEMİZİN ENERJİ SEPETİNE BAKIŞ (03 Kasım 2018 - Cumartesi)
ENERJİ NEDİR? NE DEĞİLDİR? (II) (30 Ekim 2018 - Salı)
ENERJİ NEDİR? NE DEĞİLDİR? (I) (27 Ekim 2018 - Cumartesi)
Sayfa:
Resmi İlanlar

SAYFA EDİTÖRÜ

/resimler/2015-4/16/1020184616446.jpg

 

    Süleyman ERDOĞAN
     editor@kayserihaber.com.tr 
    

Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
16 Ekim 2019 Çarşamba
KAYTV

Kaytv kayseri üzerinde

 

İLETİŞİM

Adres : Turgut Reis Mahallesi
İlgi Sok. Şehit İsmal Uygun Ap
No:22/A Kocasinan / KAYSERİ
Telefon : 0 352 235 63 63
Fax : 0 352 235 84 74

 

KANALIMIZA ABONE OL