Güncel
28 Ekim 2024 - 14:50
Güncelleme: 28 Ekim 2024 - 14:50

Türkiye Cumhuriyeti 101. yılını kutluyor!

TBMM'nin 29 Ekim 1923'te cumhuriyeti ilan etmesiyle Türkiye tarihinde yeni bir sayfa açıldı, "Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir" sözü de devlet yönetiminde yerini aldı. Detaylar Kayseri Haber'de...

Türkiye Cumhuriyeti 101. yılını kutluyor!

EDİTÖR

Dila Üstündağ

Haberi Sesli Oku

Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkmasıyla yakılan bağımsızlık meşalesi, Türk milletinin verdiği büyük mücadele sayesinde halen yanmaya devam ediyor.

Yeni Türk devletinin varlığı, 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması ile tescillendi.

İkinci dönem Türkiye Büyük Millet Meclisinin toplanmasından 2 ay sonra 13 Ekim 1923'te Ankara, Türkiye'nin hükümet merkezi oldu. Artık mevcut rejimin isminin de bütün açıklığı ile konulması, yeni devletin başkanının seçilmesi gerekiyordu.

O güne kadar devlet başkanlığı görevini, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı olarak Mustafa Kemal Paşa yürüttü. Diğer taraftan bazı yabancı ülkeler de Lozan Antlaşması'nın onayı için Türkiye'deki yeni devlet rejiminin daha açık şekilde belirlenmesini istiyordu.

27 Ekim 1923'te İcra Vekilleri Heyetinin istifası ve Meclisin güvenini kazanacak bir kabine listesinin oluşturulamaması da soruna acil bir çözüm gerektirdi.

"Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz"

Mustafa Kemal Paşa, 28 Ekim 1923 akşamına kadar hükümetin kurulamaması üzerine Çankaya Köşkü'nde arkadaşları için Latife Hanım'a bir sofra hazırlattı.

İsmet Paşa, Ali Fuat Paşa, Halit Paşa, Kemalettin Sami Bey'in de yer aldığı akşam yemeğinde yaşananları Mustafa Kemal Paşa, Nutuk'ta şöyle anlattı:

"Gece olmuştu... Çankaya'ya gitmek üzere Meclis binasından ayrılırken, koridorlarda beni beklemekte olan Kemalettin Sami ve Halit Paşa'lara rastladım. Ali Fuat Paşa, Ankara'dan hareket ederken bunların Ankara'ya geldiklerini o günkü gazetede 'Bir Uğurlama ve Bir Karşılama' başlığı altında okumuştum. Daha kendileriyle görüşmemiştim. Benimle konuşmak üzere geç vakte kadar orada beklediklerini anlayınca, akşam yemeğine gelmelerini, Milli Savunma Bakanı Kazım Paşa vasıtasıyla kendilerine bildirdim. İsmet Paşa ile Kazım Paşa'ya ve Fethi Bey'e de Çankaya'ya benimle birlikte gelmelerini söyledim. Çankaya'ya gittiğim zaman, orada, beni görmek üzere gelmiş bulunan Rize Milletvekili Fuat, Afyonkarahisar Milletvekili Ruşen Eşref Bey'lerle karşılaştım. Onları da yemeğe alıkoydum.

Yemek sırasında: 'Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz' dedim. Orada bulunan arkadaşlar, derhal düşünceme katıldılar. Yemeği bıraktık. O dakikadan itibaren, nasıl hareket edileceği konusunda kısa bir program yaparak arkadaşları görevlendirdim. Yaptığım programın ve verdiğim talimatın uygulanışını göreceksiniz.

Efendiler, görüyorsunuz ki Cumhuriyet ilanına karar vermek için Ankara'da bulunan bütün arkadaşlarımı davet ederek onlarla görüşüp tartışmaya asla lüzum ve ihtiyaç görmedim. Çünkü, onların da aslında ve tabii olarak benim gibi düşündüklerinden şüphe etmiyordum. Halbuki o sırada Ankara'da bulunmayan bazı kişiler, yetkileri olmadığı halde, kendilerine haber verilmeden, düşünce ve rızaları alınmadan cumhuriyetin ilan edilmiş olmasını bize gücenme ve bizden ayrılma sebebi saydılar."

"Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır"

Mustafa Kemal Paşa o gece İsmet Paşa ile 1921 Anayasası'nın bazı maddelerini değiştiren kanun tasarısını ülkenin bekası için hazırladı.

"Türkiye devletinin hükümet şekli cumhuriyettir." hükmünün yer aldığı tasarı üzerinde TBMM'de yapılan konuşmalardan sonra saat 20.30'da oturuma katılan 158 üyenin tamamının oyuyla cumhuriyetin ilanı kabul edildi. Cumhuriyetin ilanı "Yaşasın Cumhuriyet" sesleri ve alkışlarla karşılandı.

Böylece yeni devletin yönetim biçimi bütün açıklığı ile ismini almış oldu. Cumhuriyetin ilanı ile "Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir" ilkesi de artık devlet yönetiminde en belirgin şekliyle yerini buldu.

Ardından cumhurbaşkanlığı seçimine geçildi. Yapılan gizli oylamada 158 milletvekilinin tamamının oyunu alan Gazi Mustafa Kemal Paşa, TBMM tarafından yeni Türk devletinin ilk cumhurbaşkanı seçildi. Bunun üzerine kürsüye gelen Mustafa Kemal Paşa konuşmasını, "Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır." sözüyle bitirdi.

Böylece devletin adı ve rejimiyle ilgili tartışmalara son verildi ve devlet başkanlığı konusu çözüme kavuştu. Hükümetin kurulma şekli yeniden düzenlendi.

Buna göre, cumhurbaşkanı başbakanı atayacak, başbakan da bakanlarını seçip cumhurbaşkanının onayına sunacaktı. Bu uygulamayla, Meclis Hükümeti Sistemi yerine parlamenter rejime geçilmiş oldu.

"Milli bayram" olarak kutlanmaya başlandı

İlk hükümeti kurmakla İsmet İnönü görevlendirilirken, Fethi Okyar da TBMM Başkanlığı'na seçildi.

Türk halkı, 29 Ekim gecesi ve 30 Ekim günü cumhuriyetin ilanını kutladı. 26 Ekim 1924'te yayımlanan kararname ile cumhuriyetin ilanının 101 pare top atışı ve düzenlenecek etkinliklerle kutlanmasına karar verildi.

Karar doğrultusunda 29 Ekim 1924'teki etkinlikler, kutlamaların başlangıcı oldu.

Hariciye Vekaleti, 2 Şubat 1925'te bir kanun teklifiyle 29 Ekim'in bayram olmasını önerdi. Teklif, Meclis Anayasa Komisyonu tarafından incelendi ve 18 Nisan'da karara bağlandı.

TBMM'de teklifin 19 Nisan'da kabul edilmesiyle 29 Ekim, 1925 yılından itibaren "milli bayram" olarak kutlanmaya başlandı.

Türkiye Cumhuriyeti, 2024 yılı itibarıyla 101. yaşını coşkuyla, inançla kutluyor.

Gastro Kayseri Derneği’nden Kadınlar Günü etkinliği

Gastro Kayseri Derneği, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü nedeniyle etkinlik düzenledi.

Kayseri’de 6 yıl 3 ay hapisle aranan hükümlü yakalandı

Kayseri’de, terör örgütü FETÖ/PDY üyesi olduğu gerekçesiyle hakkında kesinleşmiş 6 yıl 3 ay hapis cezası bulunan K.S. (57), polis ekiplerince yakalandı.

Yahyalı'da koltuk kavgası kanlı bitti

Kayseri’nin Yahyalı ilçesindeki Hasan Hüseyin Arıkan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde öğrenci A.B.A., tartıştığı M.R.A.'yı bıçakla yaraladı.

Firari hükümlünün saklandığı yer yok artık dedirtti

Kayseri'de cinsel istismar suçundan 24 yıl kesinleşmiş hapsi bulunan şahıs saklandığı yerden yakalandı.

Vekil Özsoy memleketi Yahyalı'da bakın hangi pankartla karşılandı?

AK Parti Kayseri Milletvekili Sayın Bayar Özsoy ve Yahyalı Belediye Başkanı Esat Öztürk vatandaşlarla iftar sofrasında buluştu. Açılan pankart dikkat çekti.

Kayseri’de kaçak tütün operasyonu! İş yerinden kilolarca ürün çıktı

Develi’de jandarmanın düzenlediği operasyonda bir iş yerinde binlerce makaron ve yüzlerce kilo kaçak tütün ele geçirildi. Şüpheli gözaltına alındı. Detaylar Kayseri Haber'de...

915 gram uyuşturucu madde ele geçirildi

Kayseri'de jandarma ekipleri tarafından yapılan çalışmalarda, 915 gram uyuşturucu madde ele geçirildi.

Kayseri’de kazıdan tarih çıktı! Meclis o yapı için harekete geçti

Kayseri Büyükşehir Belediyesi Başkanı Memduh Büyükkılıç başkanlığındaki mecliste, Camikebir Suriçi’nde ortaya çıkan ve Selçuklu dönemine ait olduğu değerlendirilen tarihi medrese kalıntıları için önemli bir karar alındı.

Kayseri’de 39 taşınmaz satışa çıkıyor! Bünyan Belediyesi ihaleye gidiyor

Bünyan’da belediyeye ait 39 taşınmaz açık teklif usulüyle satışa çıkarılıyor. İhale 25 Mart 2026’da gerçekleştirilecek. Detaylar Kayseri Haber'de...

Kayseri’nin o ilçesinde örnek davranış! Bakkallar veresiye defterlerini kapattı

Kayseri’nin Pınarbaşı ilçesinde Ramazan ayında anlamlı bir dayanışma yaşandı. 6 bakkal, ihtiyaç sahibi vatandaşların veresiye borçlarını kapatarak mahallede büyük takdir topladı.

Bakanlık talimat verdi! Bakın şehit mezarlıklarına ne yapılacak?

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Ramazan Bayramı öncesi talimat verdi, Türkiye’de ki bütün şehit mezarlıklarına bakın ne yapılacak?

Misafir ağırlayacaklar bunu denesin! Şehrazat tatlısı tarifi

Hem pratik hem de lezzetiyle dikkat çeken Şehrazat tatlısı, özellikle misafir sofralarının yeni favorisi oluyor. Şerbeti, kreması ve yumuşacık tabanıyla bu tatlıyı deneyen vazgeçemiyor. Detaylar Haberimiz'de...

Arıkan’dan APP plaka tepkisi: Dünyada radarlar füzelere, bizde plakalara çalışıyor!

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, iftar programında araç plakaları ve trafik cezalarıyla ilgili son düzenlemeleri eleştirdi. Arıkan, “Savunma sanayinin yanına bir de ceza sanayi kuruldu” ifadelerini kullandı.

Türkiye’ye yönelen füze son anda vuruldu! Parçaları Gaziantep’e düştü

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), İran topraklarından ateşlenen ve Türk hava sahasına girdiği tespit edilen bir balistik füzenin Doğu Akdeniz’de konuşlu NATO hava ve füze savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildiğini açıkl

Kayserili vekil Bayar Özsoy öğrencilerle buluştu! Kariyer Günleri’nde dikkat çeken sohbet

Kayseri OSB Mesleki ve Teknik Eğitim Anadolu Lisesi’nde düzenlenen Kariyer Günleri programında Kayseri Milletvekili Bayar Özsoy öğrencilerle bir araya geldi. Tecrübelerini paylaşan Özsoy, gençlerin sorularını da yanıtladı.

Aylarca açılmayan burun tehlike sinyali olabilir! Uzmandan kritik uyarı

Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Yaşar Çokkeser, uzun süren burun tıkanıklığı ve koku kaybının nazal polip belirtisi olabileceğini söyledi. Uzmanlar, bu belirtilerin ihmal edilmemesi gerektiği konusunda uyarıyor.

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.GALATASARAY A.Ş. 25 19 2 4 41 61
2.FENERBAHÇE A.Ş. 25 16 0 9 32 57
3.TRABZONSPOR A.Ş. 24 15 3 6 20 51
4.BEŞİKTAŞ A.Ş. 25 13 5 7 15 46
5.RAMS BAŞAKŞEHİR FUTBOL KULÜBÜ 25 12 7 6 17 42
6.GÖZTEPE A.Ş. 25 11 5 9 10 42
7.SAMSUNSPOR A.Ş. 25 7 7 11 -3 32
8.ÇAYKUR RİZESPOR A.Ş. 25 7 9 9 -3 30
9.KOCAELİSPOR 24 8 10 6 -4 30
10.GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ A.Ş. 25 7 9 9 -10 30
11.CORENDON ALANYASPOR 24 5 8 11 -4 26
12.NATURA DÜNYASI GENÇLERBİRLİĞİ 24 6 12 6 -6 24
13.TÜMOSAN KONYASPOR 25 5 11 9 -10 24
14.HESAP.COM ANTALYASPOR 25 6 13 6 -15 24
15.İKAS EYÜPSPOR 24 5 12 7 -16 22
16.KASIMPAŞA A.Ş. 25 4 12 9 -15 21
17.ZECORNER KAYSERİSPOR 24 3 10 11 -25 20
18.MISIRLI.COM.TR FATİH KARAGÜMRÜK 25 3 17 5 -24 14