Kayseri Büyükşehir Belediyesi, çevre kirliliği konusundaki karbon emisyonu azaltım hedeflerinde dikkat çekerken, Büyükşehir’in bu alandaki hedefi ise araştırma makalelerinde yer buldu.
Kayseri’de, çevre kirliliğini azaltıcı ve önleyici girişimleri ve projeleri ile yeşili koruyan, hava kirliliğini ve çevre kirliliğini giderme yönünde gayret gösteren Başkan Büyükkılıç yönetimindeki Büyükşehir Belediyesi, İkim Değişikliği Eylem Planları çerçevesinde büyükşehirlerin çevre kirliliğindeki en önemli unsurlardan karbon emsiyonlarının azaltımı noktasında yaklaşık 10 yıllık dikkat çekici düzeydeki hedefi bilimsel araştırmalara yansırken, yaptığı faaliyetler de kamuoyunda karşılık buluyor.
Kayseri Büyükşehir’in karbon emisyonu azaltım hedefi dikkat çekti
Atatürk Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi bünyesince yayın hayatına devam eden ‘PLANARCH-Design and Planning Research’ isimli bilimsel derginin 2023 yılı 7. cilt 2. sayısında yer alan, ‘İklim Değişikliği ile Yerel Mücadele: İklim Eylem Planları ile Mekânsal Planların Bütünleştirilmesi’ başlıklı araştırma makalesinde Kayseri Büyükşehir Belediyesi’nin, 2023 yılı itibariyle iklim eylem planlaması süreçlerinde, ‘sera gazı envanteri çıkarılması, stratejilerin belirlenmesi, etkilerin tespiti’ gibi konularda yol almış olan 14 büyükşehir içerisinde bulunduğu ve söz konusu büyükşehir belediyeleri içerisinde Kayseri’nin gelecekteki yaklaşık 10 yıl içerisinde karbon azaltım hedef miktarı yüzde 48’lik oran ile 2’nci sırada yer aldığı dikkatleri çekti.
Öngörülen karbon emisyonunda ortalama yarı yarıya düşüş hedefleniyor
Araştırma makalesinde Kayseri Büyükşehir Belediyesi’nin İklim Değişikliği Eylem Planlarında Mevcut ve Hedeflenen Karbon Emisyon Değerleri tablosunda, karbon emisyon değeri 5,326,000 (TCO2 e) olarak ifade edilirken, 2035 yılındaki hedeflenen ‘öngörülen karbon emisyonu’ ise 3,211,000 (TCO2 e) olarak belirlendi. Buna göre süreç içerisinde ortalama yarı yarıya bir düşüş hedeflendiği araştırma makalesinde yer aldı.
Büyükşehir’den adım adım hedefe yönelik uygulamalar
Kayseri’deki hava kirliliğini azaltmak, çevre kirliliğini önlemek ve gidermek doğrultusunda Kayseri Büyükşehir Belediyesi, kamuoyunda karşılık bulan uygulamaları da bir bir hayata geçiriyor. Bunlardan bir tanesi olan ve büyük ilgi görerek beğeni toplayan Selçuklu, Osmanlı ve Danişment Mahallelerinin pilot bölge olarak belirlenerek etap etap hibe ile kombi dağıtımını içeren ‘Tesisat Sizden, Kombi Bizden’ uygulaması hayata geçirildi ve kombiler evlere takıldı. İlk etapta 1000, toplamda 4 bin kombiyi içeren Başkan Büyükkılıç’ın talimatları ile başlatılan proje sonunda, Büyükşehir Belediyesi’nin karbon emsiyonlarının azaltımı hedeflerinde önemli bir adım atılmış olacak. Ayrıca Büyükşehir Belediyesi Ulaşım A.Ş. bünyesinde toplu ulaşım hizmeti vermeye başlayan elektrikli otobüsler ile toplam 130 bin 500 kilometre kat edilen yollarda 395 bin TL yakıt tasarrufu gerçekleştirilirken, 103 ton karbondioksit salınımının da önüne geçildi. Büyükşehir’in çevreci, yeşili koruyan tüm temiz enerji yatırımlarından 170 milyon kilovat elektrik üretip, 80 milyon ton karbon salınımı engellenecek. Bu sayede 32 bin ton kömür yakımı, 2 milyon 250 bin ağacın kesilmesi önlenmiş, 75 bin hanenin elektrik ihtiyacı karşılanmış olacak.
Büyükşehir, on milyonlarca ton karbon salınımını engelledi
Büyükşehir Belediyesi tarafından uygulamaya konulan projeler ile sadece 1 yılda on milyonlarca ton karbon salınımının önüne geçildi. Çevre kirliliğinin önlenmesi ve giderilmesi noktasında Büyükşehir’in Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi’nde, kurulduğu günden itibaren 274 milyon 533 bin kwh elektrik üretildi. Bu sayede 140 milyon metreküp sera gazı salınımı engellendi. Enerji üretim tesislerinde oluşan atık ısıdan saha üzerinde kurulu 11 bin metrekare alanda topraksız sera yöntemiyle, yılda 500 ton domates üretiliyor. 16 megavatlık lisanslı tesis, Gold Proje sertifikası alan Türkiye’deki 6’ncı tesis oldu. Büyükşehir Belediyesi, sadece bir yılda katı atıktan 42 milyon kilovat, biyogaz tesisinde 20 milyon kilovat, güneş enerji santralinden 11 milyon kilovat, atık sudan 5 milyon kilovat olmak üzere yaklaşık 80 milyon kilovat elektrik üretip, 40 milyon ton karbon salınımını engelledi. Ayrıca, yeşil ve temiz çevre konusunda Kayseri Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği Ve Sıfır Atık Daire Başkanlığı tarafından hafriyatların depolanması ve bertaraf edilmesi konusunda devrim niteliğinde bir uygulama başlatılarak “Hafriyat Yönetim Sistemi” oluşturuldu.
İzinsiz hafriyat dökümü ile yaşanan hak ihlali ve çevre kirliliği konusunda alınan önlemler kapsamında ayrıca Büyükşehir Belediyesi tarafından hafriyat toprağı ve inşaat-yıkıntı atıkları taşıyan araçların takibinin yapılması amacıyla araçlara GPS ve damper sensörü taktırma zorunluluğu getirildi. Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararı alındı ve web tabanlı “Hafriyat Yönetimi Otomasyon Sistemi” kurularak, söz konusu depolama sahalarında yüksek teknoloji yazılım sistemleri ile bariyer ve kantar sistemleri oluşturuldu.
Katı atık mastır planı çerçevesinde planlanan katı atık transfer istasyonlarından ikincisi de Develi’de işlemeye alınırken Bünyan ve Sarız katı atık transfer istasyonları da faaliyetine başladı. Bünyan katı atık transfer istasyonu Bünyan’ın yanı sıra Sarıoğlan, Özvatan, Felahiye ve Akkışla ilçelerine hizmet verirken Sarız katı atık transfer istasyonunu Sarız Belediyesi kullanıyor. Bünyan’da 2023 Eylül ayı itibari ile transferi sağlanan atık miktarı toplam 8 milyon 768 bin kilogram olarak gerçekleşti.
Develi’de bulunan 10 bin metrekare alan üzerine kurulu tesiste katı atıklar kontrollü bir şekilde bertaraf ediliyor. Devreye alınan transfer istasyonu marifetiyle Develi, Yahyalı ve Tomarza ilçelerinden kaynaklanan evsel nitelikli atıklar katı atık düzenli depolama tesisine taşınabiliyor. 2023 yılı itibari ile transfer istasyonu marifetiyle 16 milyon kilogram evsel nitelikli atığın nakli gerçekleştirilerek düzenli depolama tesisinde bertaraf edildi.