TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Göç ve Uyum Alt Komisyonu Başkanı, AK Parti Antalya Milletvekili Atay Uslu, yaptığı açıklamada, komisyon olarak, Suriye'deki Baas rejiminin devrilmesinin ardından Suriyelilerin ülkelerine güvenli ve gönüllü geri dönüş sürecine ilişkin yerinde incelemelerde bulunacaklarını belirtti.

Komisyon üyesi milletvekilleriyle gelecek hafta Kilis ve Gaziantep'e gideceklerini ifade eden Uslu, ilk olarak Kilis'te konuyla ilgili çalışmalar yapacaklarını bildirdi.

Kilis Valiliğinden, İl Göç İdaresi yetkililerinden bilgi alacaklarını ifade eden Uslu, "Öncüpınar Sınır Kapısında da inceleme yaparak Suriyelilerin ülkelerine geri dönüşleriyle ilgili çalışmalar hususunda bilgiler alacağız." dedi.

Kilis'in ardından Gaziantep'e geçeceklerini bildiren Uslu, burada da Valilik yetkililerinin bilgi vereceğini dile getirdi.

Kilis ve Gaziantep'te ticaret, sanayi ve esnaf odalarının temsilcileriyle sivil toplum kuruluşlarıyla da görüşeceklerini belirten Uslu, şunları söyledi:

"Komisyon olarak Suriyelilerin güvenli, onurlu ve gönüllü geri dönüşlerine ilişkin Kilis ve Gaziantep'te incelemelerde bulunacağız, yetkililerden bilgi alacağız. Ülkemize sığınmak zorunda kalan Suriyelilerin özellikle rejimin sona ermesiyle ülkelerine güvenli, onurlu ve gönüllü geri dönüşleri artarak devam ediyor. Komisyon olarak süreci yakından takip ediyoruz. Nasıl ev sahipliği sürecini başarıyla ve medeniyet kodlarımıza uygun bir vakarla yürüttüysek, şimdi de güvenli, gönüllü ve onurlu geri dönüş sürecini aynı vakarla yürüteceğiz."

Uslu, Türkiye'nin, Suriye'de yaşanan zulümler karşısında attığı adımlarla büyük ve önemli bir sınavı başarıyla geçtiğini, insanlık tarihine altın harflerle yazılacak bir "ensarlık" örneği gösterdiğini vurguladı.

Suriyelilerin vicdani, hukuki, insani ve tarihi duruş için Türkiye'ye ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teşekkür ettiğini aktaran Uslu, Türkiye'nin örnek "güvenli bölge" modeli sayesinde 8 Aralık 2024'e kadar geçen süreçte yaklaşık 740 bin Suriyelinin, güvenli ve gönüllü geri dönüşünün sağlandığını belirtti.

Etki boyutlarını değerlendireceğiz

Baas rejiminin devrilmesinden sonraki 25 günlük sürede ise yaklaşık 40 bin Suriyelinin ülkelerine gönüllü ve güvenli dönüş yaptığını aktaran Uslu, şöyle konuştu:

"BM rakamlarına göre 8 Aralık 2024'ten bu yana Türkiye, Ürdün ve Lübnan gibi ülkelerden 120 binden fazla kişi Suriye'ye, ülke içinde de yerinden edilmiş Suriyelilerin yaklaşık 400 bini kendi evlerine döndü. Gönüllü dönüşlerin artarak devam edeceğini tahmin ediyoruz. Yerinde yapacağımız incelemelerde Suriyelilerle de görüşmeler yapacağız, dönüş için fikirlerini öğreneceğiz. Sınır kapılarında gönüllü dönenlerle mülakatlar yapacağız, gönüllü dönüş süreçlerini değerlendireceğiz. 'Ne kadarı döner?' soruları çokça soruluyor. Bu konuda sahada odak gruplarla çalışmalar yapıp, dönüş süreçlerinin yalnızca sayısal değil hem teknik, hem hukuki, hem de sektörel etki boyutlarını değerlendireceğiz."

Suriye'de yeni bir dönemin başladığına işaret eden Uslu, barışın ve esenliğin sağlanmasının, ülkedeki tüm kesimlerin bir arada yaşamasının en önemli hedef olduğunu vurguladı. Uslu, yaşanan sürecin sonunda Suriye'de, Suriyelilerin kazandığını belirterek, şunları kaydetti:

"Suriye'de kazanan, Suriyeli sığınmacılara ve Suriye'deki insani drama arkasını dönmeyen Türkiye'nin insani, vicdani duruşu olmuştur. Kazanan Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu insani politikalar, vicdan temelli, gönül temelli yaklaşımlar olmuştur. Türkiye'de bulunan Suriyeliler 'geçici koruma' statüsü ile kalıyorlardı. Suriye'de güvenli yeni düzen ile birlikte 'geçici koruma' dediğimiz uluslararası koruma statüsü kalkıyor ve Suriyeliler ülkelerine güvenle ve onurla dönüyor. Daimi bir uluslararası koruma statüsü yerine 12 yıl gibi uzun bir süreye rağmen 'geçici koruma' statüsü ile kalmalarını sağlamak Suriyeli kardeşlerimizin güvenli dönüşüne olan inancımızın hukuki karşılığıdır."